Kusaṇālijātaka draft
Kusaṇālijātaka (Ja 121). The Bodhisatta was born as a sprite, in a clump of kusa-grass. Hard by was a mukkhaka-tree in which lived a Tree-sprite. One day the king’s carpenter, looking for a suitable pillar for the king’s one-pillared palace, reluctantly decided to fell the mukkhaka. Learning of the Tree-sprite’s imminent danger, the Bodhisatta assumed the shape of a chameleon and deceived the carpenter in such a way that he saw the mukkhaka as all rotten and of no use for his purpose.
The story was told in reference to one of Anāthapiṇḍika’s friends. He was of low rank and poor, and Anāthapiṇḍika’s other friends protested against such intimacy. But one day the poor friend saved Anāthapiṇḍika’s house from being burgled. The Buddha related the story to show how each, according to his strength, could help a friend in need (Ja.i.441ff).
Ānanda was the Tree-sprite. The story is often quoted (e.g., Ja.iv.77) to show the value of a good friend.
Bodhisatta sinh ra làm một vị thần, trong một bụi cỏ kusa. Gần đó là một cây mukkhaka nơi một thọ thần cư ngụ. Một ngày nọ người thợ mộc của vua, đang tìm kiếm một cột trụ phù hợp cho tòa lâu đài một cột của vua, đã miễn cưỡng quyết định đốn hạ cây mukkhaka. Biết được mối nguy hiểm sắp xảy ra của vị thọ thần, Bodhisatta đã hóa thành hình dáng một con tắc kè hoa và đánh lừa người thợ mộc theo cách khiến ông ta nhìn thấy cây mukkhaka như đã mục nát toàn bộ và không còn hữu dụng cho mục đích của ông ta.
Câu chuyện được kể liên quan đến một trong những người bạn của Anāthapiṇḍika. Ông ta có địa vị thấp kém và nghèo khổ, và những người bạn khác của Anāthapiṇḍika đã phản đối sự thân thiết như vậy. Nhưng một ngày nọ người bạn nghèo đã cứu ngôi nhà của Anāthapiṇḍika khỏi bị trộm. Đức Phật kể lại câu chuyện để cho thấy làm thế nào mỗi người, tùy theo khả năng của mình, có thể giúp đỡ một người bạn khi hoạn nạn (Ja.i.441ff).
Ānanda là vị thọ thần. Câu chuyện thường được trích dẫn (ví dụ, Ja.iv.77) để cho thấy giá trị của một người bạn tốt.