Sattubhastajātaka draft
Sattubhastajātaka (Ja 402). The Bodhisatta was once Senaka, counselor to Janaka, king of Benares. He preached the Dhamma once a fortnight, on fast days, and large numbers of people, including the king, went to hear him. An old Brahmin, begging for alms, was given one thousand pieces. He gave these to another Brahmin to take care of, but the latter spent them, and when the owner came to ask for them, he gave his young daughter as wife, instead of the pieces. This girl had a lover, and, in order to be able to see him, she asked her husband to go begging for a maid to help her in the house. She filled a bag of provisions for the journey. On his way home, having earned seven hundred pieces, the Brahmin opened his bag, and after having eaten some of the food, went to a stream to drink, leaving the bag open. A snake crept into the bag and lay there.
A tree sprite, thinking to warn the Brahmin, said, “If you stop on the way you will die, if you return home your wife will die,” and then disappeared. Much alarmed, the Brahmin went towards Benares, weeping along the way, and, as it was the fast day, people going to hear Senaka, directed the Brahmin to him. Senaka, hearing the Brahmin’s story, guessed the truth, and had the bag opened in front of the people. The snake crept out and was seized. To show his gratitude, the Brahmin gave Senaka his seven hundred pieces, but Senaka gave them back with another three hundred, warning the Brahmin not to take the money home. He buried the money under a tree, but could not keep the secret from his wife. She told her lover, and the money was stolen. The Brahmin again sought Senaka, who told him of a plan for discovering the lover, and when he was found, Senaka sent for him and made him confess his guilt.
The story was related in reference to the Buddha’s wisdom. Ānanda was the Brahmin and Sāriputta the tree sprite (Ja.iii.341-51). The story is often referred to as exemplifying the Buddha’s practice of the Perfection of paññā, e.g., Ja.i.46; Bva.50f.
Sattubhastajātaka (Ja 402). Bodhisatta khi ấy là Senaka, quân sư của Janaka, vua xứ Benares. Ông thuyết Pháp nửa tháng một lần, vào những ngày trai giới, và đông đảo dân chúng, kể cả nhà vua, đến nghe ông giảng. Một Bà-la-môn già, đi khất thực, được cho một ngàn đồng tiền. Ông đưa số tiền này cho một Bà-la-môn khác giữ hộ, nhưng người này đã tiêu hết, và khi chủ tiền đến đòi lại, ông ta đưa cô con gái nhỏ của mình làm vợ thay cho số tiền. Cô gái này có một người tình, và để có thể gặp anh ta, cô nhờ chồng đi tìm một người hầu gái giúp việc nhà. Cô chuẩn bị một túi lương thực cho chuyến đi. Trên đường về, sau khi kiếm được bảy trăm đồng tiền, người Bà-la-môn mở túi ra, và sau khi ăn một ít thức ăn, đi đến một dòng suối để uống nước, để túi mở. Một con rắn bò vào túi và nằm trong đó.
Một thọ thần, nghĩ cách cảnh báo người Bà-la-môn, nói rằng, "Nếu ngươi dừng lại dọc đường ngươi sẽ chết, nếu ngươi trở về nhà vợ ngươi sẽ chết," rồi biến mất. Vô cùng hoảng sợ, người Bà-la-môn đi về phía Benares, vừa đi vừa khóc, và vì đó là ngày trai giới, những người đang đi nghe Senaka thuyết pháp đã chỉ đường cho ông đến gặp Senaka. Senaka, nghe câu chuyện của người Bà-la-môn, đoán ra sự thật, và cho mở túi trước mặt mọi người. Con rắn bò ra và bị bắt giữ. Để tỏ lòng biết ơn, người Bà-la-môn đưa cho Senaka bảy trăm đồng tiền của mình, nhưng Senaka trả lại và còn cho thêm ba trăm đồng nữa, dặn người Bà-la-môn đừng mang tiền về nhà. Ông chôn số tiền dưới một gốc cây, nhưng không giữ được bí mật với vợ. Cô kể cho người tình, và số tiền bị đánh cắp. Người Bà-la-môn lại tìm đến Senaka, người đã bày cho ông một kế để phát hiện người tình, và khi tìm ra anh ta, Senaka cho gọi anh ta đến và buộc anh ta thú nhận tội lỗi.
Câu chuyện được kể liên quan đến trí tuệ của Đức Phật. Ānanda là người Bà-la-môn và Sāriputta là thọ thần (Ja.iii.341-51). Câu chuyện này thường được nhắc đến như một minh chứng cho việc Đức Phật thực hành Ba-la-mật paññā, ví dụ, Ja.i.46; Bva.50f.