Gaṅgamālajātaka draft
Gaṅgamālajātaka (Ja 421). The Bodhisatta once took service under Suciparivāra of Benares, in whose household everyone kept the fast on uposatha-days. The Bodhisatta, not knowing this, went to work as usual on the fast day, but, on discovering that no one else was working and the reason for their abstention, he refused to take any food, and as a result of his fasting died in the night. He was reborn as son of the king of Benares, and later became king under the name of Udaya. On meeting Aḍḍhamāsaka (q.v.), Udaya shared the kingdom with him, but one day Aḍḍhamāsaka, discovering that he harboured a desire to kill Udaya, renounced his kingdom and became an ascetic. When Udaya heard of this he uttered a stanza, referring to his own past life, but no one could understand the meaning of it. The queen, anxious to learn the meaning, told the king’s barber Gaṅgamāla how he might win the king’s favour, and when the king offered him a boon, Gaṅgamāla chose to have the stanza explained to him. When he learnt how Udaya had won a kingdom as a result of having kept the fast for half a day, Gaṅgamāla renounced the world and, developing asceticism, became a Pacceka Buddha. Later he visited King Udaya and preached to him and his retinue, addressing the king by name. The queen-mother took offence at this and abused Gaṅgamāla, but the king begged him to forgive her. Gaṅgamāla returned to Gandhamādana, though urged by Udaya to stay in the royal park.
Ānanda was Aḍḍhamāsaka, and Rāhulamātā was the queen.
The story was related by the Buddha to some lay-followers to encourage them in their observance of the Uposatha (Ja.iii.444ff). Gaṅgamāla is mentioned as an example of a man who realised the evils of taṇhā and renounced desire, e.g., Ja.iv.174.
Gaṅgamālajātaka (Ja 421). Có lần Bodhisatta phục dịch dưới quyền Suciparivāra ở Benares, nơi mà mọi người trong nhà đều giữ trai giới vào những ngày uposatha. Bodhisatta không biết điều này, vẫn đi làm như thường lệ vào ngày trai giới, nhưng khi phát hiện không ai khác đang làm việc và biết lý do họ kiêng cữ, ngài từ chối dùng bất cứ thức ăn nào, và do nhịn ăn mà qua đời ngay trong đêm đó. Ngài tái sinh làm con trai của vua xứ Benares, và sau này lên ngôi vua với tên là Udaya. Khi gặp Aḍḍhamāsaka (q.v.), Udaya đã chia sẻ vương quốc với ông ấy, nhưng một hôm Aḍḍhamāsaka phát hiện mình đang ôm ấp ý muốn giết Udaya, liền từ bỏ vương quốc và trở thành một vị khổ hạnh. Khi Udaya nghe tin này, ông đọc lên một bài kệ, nói về tiền kiếp của chính mình, nhưng không ai hiểu được ý nghĩa của nó. Hoàng hậu, nóng lòng muốn biết ý nghĩa, đã mách cho người thợ cạo của vua, Gaṅgamāla, cách để được lòng vua, và khi vua ban cho ông một ân huệ, Gaṅgamāla xin được giải thích bài kệ đó. Khi biết được Udaya đã giành được vương quốc nhờ giữ trai giới nửa ngày, Gaṅgamāla từ bỏ thế gian, tu tập khổ hạnh, và trở thành một vị Pacceka Buddha. Sau đó ông đến thăm vua Udaya và thuyết pháp cho vua cùng đoàn tùy tùng, gọi thẳng tên vua. Thái hậu lấy làm khó chịu về việc này và mắng nhiếc Gaṅgamāla, nhưng vua đã xin ông tha thứ cho bà. Gaṅgamāla trở về Gandhamādana, dù được Udaya mời ở lại trong ngự uyển.
Ānanda chính là Aḍḍhamāsaka, và Rāhulamātā chính là hoàng hậu.
Câu chuyện này được Đức Phật kể cho một số cư sĩ để khích lệ họ trong việc giữ Uposatha (Ja.iii.444ff). Gaṅgamāla được nhắc đến như một ví dụ về người đã nhận ra tác hại của taṇhā và từ bỏ dục vọng, e.g., Ja.iv.174.