Kakkaṭajātaka draft
Kakkaṭajātaka (Ja 267). Once a golden crab as large as a threshing floor lived in Kulīradaha in the Himālaya, catching and eating the elephants who went into the lake to drink. In terror they left the district. The Bodhisatta, being born among the elephants, took leave of his father, and went back into the lake with his friends. The Bodhisatta, being the last to leave the water, was caught by the crab’s claws; hearing his cries of pain, all the other elephants ran away except his mate, whom he entreated not to leave him.
Realizing her duty, the she-elephant spoke to the crab words of coaxing and of flattery; the crab, fascinated by the sound of a female voice, let go his hold. Whereupon the Bodhisatta trampled him to death. From the two claws of the crab were later made the Ānaka and the Āḷambara drums (q.v.).
The story was related in reference to the wife of a landowner of Sāvatthī. Husband and wife were on their way to collect some debts when they were waylaid by robbers. The robber chief, wishing to possess the wife for her beauty, planned to kill the husband. The wife expressed her determination to commit suicide if her husband were killed, and they were both released. The she-elephant of the Jātaka was the landowner’s wife (Ja.ii.341-5).
This Jātaka is illustrated in the Barhut Stūpa (Cunningham; Bharhut plate xxv.2).
The Kakkaṭajātaka is mentioned (Dhpa.i.119) among those preached by the Buddha giving instances where Ānanda offered his life for that of the Bodhisatta. The reference is evidently to the Suvaṇṇakakkaṭajātaka (q.v.).
The story is also found in the Saṁyutta Commentary (SNa.ii.167), but there the Bodhisatta’s life is saved not by his mate but by his mother.
Kakkaṭajātaka (Ja 267). Có lần một con cua vàng to bằng cả cái sân đập lúa sống ở Kulīradaha thuộc Himālaya, chuyên bắt và ăn thịt những con voi đi xuống hồ để uống nước. Trong sự kinh hãi, chúng đã rời khỏi khu vực này. Bodhisatta, khi sinh ra giữa bầy voi, đã cáo biệt cha mình, và quay trở lại hồ cùng với bạn bè. Bodhisatta, là người cuối cùng rời khỏi mặt nước, đã bị càng cua quắp lấy; nghe thấy tiếng kêu đau đớn của ngài, tất cả những con voi khác đều bỏ chạy ngoại trừ con voi cái bạn đời của ngài, người mà ngài đã cầu xin đừng rời bỏ ngài.
Nhận ra bổn phận của mình, con voi cái đã nói với con cua những lời dụ dỗ và nịnh nọt; con cua, bị mê hoặc bởi âm thanh của một giọng nói nữ tính, đã buông con mồi ra. Ngay lập tức, Bodhisatta đã giẫm nó đến chết. Từ hai cái càng cua, về sau người ta đã chế tạo ra những chiếc trống Ānaka và Āḷambara (q.v.).
Câu chuyện được kể lại liên quan đến người vợ của một địa chủ ở Sāvatthī. Hai vợ chồng đang trên đường đi thu nợ thì bị bọn cướp chặn đường. Tên trùm sơn tặc, vì muốn chiếm đoạt người vợ vì sắc đẹp của cô, đã lên kế hoạch giết người chồng. Người vợ bày tỏ quyết tâm sẽ tự tử nếu chồng cô bị giết, và sau đó cả hai đều được thả đi. Con voi cái trong Bổn sinh này chính là người vợ của vị địa chủ (Ja.ii.341-5).
Bổn sinh này được minh họa trong Barhut Stūpa (Cunningham; Bharhut plate xxv.2).
Kakkaṭajātaka được đề cập (Dhpa.i.119) trong số những câu chuyện do Đức Phật thuyết giảng đưa ra những ví dụ nơi Ānanda đã hiến dâng mạng sống của mình cho Bodhisatta. Điểm tham chiếu rõ ràng là Suvaṇṇakakkaṭajātaka (q.v.).
Câu chuyện cũng được tìm thấy trong Saṁyutta Commentary (SNa.ii.167), nhưng ở đó mạng sống của Bodhisatta không được cứu bởi người bạn đời mà bởi người mẹ của ngài.