Ambaṭṭha draft
01. Ambaṭṭha 01 draft
Ambaṭṭha 01. A Brahmin youth of the Ambaṭṭha clan who lived with his teacher, Pokkharasādi, at Ukkaṭṭhā. He was learned in the three Vedas and the correlated branches of knowledge, including the Lokāyata, as recorded in the Ambaṭṭhasutta (DN.i.87ff). Once, at the request of his teacher, he visited the Buddha in the Icchānaṅkala wood and seems to have opened his conversation by reviling the Sākiyans and calling them menials. It appears that Ambaṭṭha had once gone on some business of Pokkharasādi’s to Kapilavatthu, to the Mote Hall of the Sākiyans, and had been insulted there (DN.i.91).
Asked by the Buddha to what family he belonged, Ambaṭṭha replied that he came of the Kaṇhāyanagotta; thereupon the Buddha traced the family back to its ancestor, who had been the offspring of a slave girl of Okkāka, named Disā. The child had been able to talk as soon as he was born and, because of this devilish trait, had been called Kaṇha (devil), hence the family name. Kaṇha later became a mighty seer and married Maddarūpī, daughter of Okkāka (DN.i.96-7).
Ambaṭṭha makes no remonstrance against this genealogy and, under pressure, accepts it as true. This gives the Buddha an opportunity of preaching on the futility of feeling vanity regarding one’s caste and on the worth of morality and conduct.
At the end of the discourse the Buddha walked up and down outside his chamber so that Ambaṭṭha might see on his body the thirty-two signs of a great man. Ambaṭṭha goes back to Pokkharasādi and reports the whole interview. Pokkharasādi is greatly incensed, abuses Ambaṭṭha and kicks him. Later Pokkharasādi goes himself to the Buddha and invites him for a meal. At the end of the meal the Buddha instructs him in his Dhamma and is accepted as the Teacher both of Pokkharasādi himself and of his followers and dependants at Ukkaṭṭhā. Pokkharasādi himself becomes a Sotāpanna (DNa.i.278).
We are not told that Ambaṭṭha became a follower of the Buddha. Buddhaghosa says (DNa.i.274) that the Buddha knew that Ambaṭṭha would not profit by his discourse in his present life (iminā attabhāvena magga-pātubhāvo natthi), and that therefore a sermon with the idea of converting him would only have meant spending unnecessary time. Ambaṭṭha himself only visited the Buddha on account of his interest in physiognomy. According to Buddhaghosa the idea of the Buddha in preaching the Ambaṭṭhasutta at such length was that it might be repeated to Pokkharasādi.
It is conjectured that the Ambaṭṭha, who is identified with Kāvinda, one of the counsellors of King Vedeha, in the Ummaggajātaka (Ja.vi.478), probably refers to the Ambaṭṭha of this Sutta.
Ambaṭṭha 01. Một thanh niên Bà-la-môn thuộc dòng tộc Ambaṭṭha, sống cùng với thầy của mình là Pokkharasādi tại Ukkaṭṭhā. Anh ta là người thông hiểu Ba bộ Veda và các ngành tri thức liên quan, bao gồm cả học thuyết Thuận Thế (Lokāyata), như được ghi lại trong kinh Ambaṭṭhasutta (DN.i.87ff). Một lần nọ, theo yêu cầu của thầy, anh đã đến hầu Đức Phật tại khu rừng Icchānaṅkala và dường như đã mở đầu cuộc trò chuyện bằng cách lăng mạ người Sākyan và gọi họ là những kẻ hạ tiện. Dường như trước đây Ambaṭṭha từng đi lo công chuyện cho Pokkharasādi đến Kapilavatthu, tại Hội trường của người Sākyan, và đã bị xúc phạm tại đó (DN.i.91).
Khi được Đức Phật hỏi thuộc dòng họ nào, Ambaṭṭha trả lời rằng anh xuất thân từ dòng họ Kaṇhāyanagotta; ngay lập tức Đức Phật đã truy nguyên gia phả của dòng họ này về tổ tiên của họ, vốn là con của một nữ tỳ của vua Okkāka tên là Disā. Đứa trẻ này đã có thể nói chuyện ngay khi vừa mới sinh ra và vì đặc tính quỷ quái này, đứa trẻ được gọi là Kaṇha (quỷ), từ đó có tên dòng họ. Kaṇha về sau trở thành một vị tiên nhân có đại thần lực và kết hôn với Maddarūpī, con gái của vua Okkāka (DN.i.96-7).
Ambaṭṭha không phản kháng lại dòng dõi gia phả này và dưới sức ép đã thừa nhận đó là sự thật. Điều này tạo cơ duyên cho Đức Phật thuyết giảng về sự vô ích của lòng tự phụ giai cấp và về giá trị của đạo đức cùng hành kiểm.
Cuối thời thuyết pháp, Đức Phật đi kinh hành bên ngoài tịnh thất của Ngài để Ambaṭṭha có thể thấy rõ trên thân Ngài ba mươi hai tướng tốt của một bậc Đại nhân. Ambaṭṭha trở về gặp Pokkharasādi và trình báo toàn bộ cuộc trò chuyện. Pokkharasādi vô cùng tức giận, mắng nhiếc Ambaṭṭha và đá anh ta. Sau đó, đích thân Pokkharasādi đến gặp Đức Phật và thỉnh mời Ngài thọ trai. Cuối bữa ăn, Đức Phật thuyết giảng cho ông nghe về Pháp và được chấp nhận làm bậc Đạo sư của chính Pokkharasādi cùng những người tùy tùng và gia nhân của ông tại Ukkaṭṭhā. Bản thân Pokkharasādi sau đó đã chứng đắc quả vị Sotāpanna (DNa.i.278).
Chúng ta không được biết liệu Ambaṭṭha có trở thành một đệ tử của Đức Phật hay không. Ngài Buddhaghosa nói rằng (DNa.i.274) Đức Phật biết rõ Ambaṭṭha sẽ không đạt được lợi ích từ bài thuyết pháp của Ngài trong kiếp sống này (iminā attabhāvena magga-pātubhāvo natthi), và vì thế việc thuyết pháp nhằm độ hóa anh ta chỉ làm tốn thời gian vô ích. Bản thân Ambaṭṭha chỉ đến gặp Đức Phật vì sự quan tâm đối với nhân tướng học. Theo Buddhaghosa, mục đích của Đức Phật khi thuyết giảng kinh Ambaṭṭhasutta chi tiết và dài như thế là để câu chuyện có thể được thuật lại cho Pokkharasādi.
Người ta phỏng đoán rằng nhân vật Ambaṭṭha, người được xác định là Kāvinda, một trong các cố vấn của vua Vedeha trong truyện Ummaggajātaka (Ja.vi.478), có lẽ chính là nhân vật Ambaṭṭha trong kinh (Sutta) này.
02. Ambaṭṭha 02 draft
Ambaṭṭha 02. A king of old, at whose court Rāhulamātā in one of her former lives had been a handmaid. In that life she had given alms to a holy man and, as a result, became in her next birth consort of the King of Benares. Ja.iii.413-14.
Ambaṭṭha 02. Một vị vua thời xưa, tại triều đình của vị này, Rāhulamātā trong một tiền kiếp từng là một nữ tỳ. Trong kiếp sống đó, bà đã dâng vật thực cúng dường cho một vị tu sĩ thánh thiện, và kết quả là trong kiếp sau, bà đã trở thành vương hậu của vua xứ Benares. Ja.iii.413-14.