Khujjuttarā draft
Khujjuttarā. She was born of a nurse in the house of the banker Ghosita (ANa.i.232), and later became a slave of Queen Sāmāvati. The queen gave her daily the eight pieces of money allowed to her by the king for the purchase of flowers. Khujjuttarā bought flowers with four pieces from the gardener Sumana, the remaining four pieces she kept. One day the Buddha visited Sumana, and Khujjuttarā, having heard the Buddha preach to him, became a Sotāpanna. That day she spent the whole amount on flowers. The queen asked her how she had obtained so many, and she told her the whole story. From that time Sāmāvatī showed Khujjuttarā all honour, bathed her in perfumed water, and heard the Dhamma from her. Khujjuttarā became, as it were, a mother to Sāmāvatī, and going regularly to hear the Dhamma, would return and preach it to her and her five hundred attendant women. Under the instruction of Khujjuttarā they all became Sotāpannas. When Sāmāvatī expressed a desire to see the Buddha, Khujjuttarā suggested that she should pierce holes in the walls of the palace and gaze on the Buddha as he passed along the street. After the death of Sāmāvatī, Khujjuttarā seems to have spent all her time in religious works, listening to the preaching of the Dhamma. The Buddha declared her foremost among lay women by reason of her extensive knowledge (bahussutānaṁ). AN.i.26; Dhpa.i.208ff; ANa.i.226, 237f; Iti-a.23f.; Paṭis-a.498f.
Once, in the past, she was a serving-woman of the king of Benares, and one day, having seen a Pacceka Buddha who was slightly hunch-backed, she threw a blanket over her shoulder, and bending down to look like a hunchback, she imitated the Buddha’s manner of walking. Therefore, in this present birth she herself was hunchbacked. On another occasion eight Pacceka Buddhas, receiving their bowls filled with rice-porridge from the palace, found the bowls so hot that they were obliged to move them from one hand to the other. Seeing this, Khujjuttarā gave them eight ivory bracelets as stands for their bowls. It is said that these bracelets are still preserved in the Nandamūlapabbhāra. Because of this act Khujjuttarā obtained profound wisdom in this birth, and was able to learn the Tipiṭaka by heart. In the time of Kassapa Buddha she was the daughter of a treasurer, and had a friend who was a nun; one day when she was adorning herself at eventide the nun visited her, and as there was no servant-girl at the time Khujjuttarā asked the nun to do various things for her. As a result she was born as a slave.
Her desire to become chief among learned lay-women was formed in the time of Padumuttara Buddha, on her seeing a similar rank bestowed on a lay-woman (Dhpa.i.226f, etc.; Divy.339-41).
It is said that the discourses in the Itivuttaka are those which Khujjuttarā learned from the Buddha and later repeated to Sāmāvatī and her attendant women. Because these discourses were all preached at Kosambī and repeated there by her, there was no need to specify the place of their preaching; hence the formula “Ekaṁ samayaṁ Bhagavā Kosambiyaṁ viharati, at one time the Fortunate One was residing at Kosambī” is omitted, and instead is found “vuttam h’etaṁ Bhagavātā arahatā, this was said by the Bhagavā, the Arahant.” (Iti-a.32).
Khujjuttarā is several times mentioned as the paragon among lay-women disciples (e.g., AN.i.88; ii.164; iv.368; SN.ii.236), and in the Commentaries (e.g., DNa.iii.910) she is given as an example of kāmabhoginiyo (women who enjoyed the pleasures of the senses). She possessed the paṭisambhidā while yet a householder, but it was the paṭisambhidā of the probationer (sekha) (Vsm.442; Vibha.388).
Khujjuttarā is identified with the slave-girl in the Uragajātaka (Ja 154, Ja.iii.168) and in the Bhisajātaka (Ja 488, Ja.iv.314), the nurse in the Cūḷa Sutasomajātaka (Ja 525, Ja.v.192) and the hunchback in the Kusajātaka (Ja 531, Ja.v.312). Owing to her personal experience (abhijānato) she had the power of recalling her past births (Mil.78).
It is said (Uda.384) that when Sāmāvatī and her companions were burnt to death, Khujjuttarā escaped because she had not participated in their previous misdeeds. At the time of the fire she was absent from the palace, some say ten leagues away.
Khujjuttarā. Cô được sinh ra từ một vú nuôi trong nhà của vị trưởng giả Ghosita (ANa.i.232), và sau đó trở thành nữ tỳ của Hoàng hậu Sāmāvati. Hoàng hậu cho cô mỗi ngày tám đồng tiền mà nhà vua cấp để mua hoa. Khujjuttarā mua hoa với bốn đồng tiền từ người làm vườn Sumana, bốn đồng còn lại cô giữ lại. Một ngày nọ Đức Phật đến thăm Sumana, và Khujjuttarā, sau khi nghe Đức Phật thuyết pháp cho ông, đã trở thành một Sotāpanna. Ngày hôm đó cô đã dùng toàn bộ số tiền để mua hoa. Hoàng hậu hỏi cô làm sao mà cô có được nhiều hoa đến vậy, và cô đã kể cho hoàng hậu nghe toàn bộ câu chuyện. Kể từ thời gian đó Sāmāvatī đã tỏ mọi lòng tôn kính đối với Khujjuttarā, tắm cho cô bằng nước hoa, và nghe cô thuyết Pháp. Khujjuttarā trở thành, như có thể nói, một người mẹ đối với Sāmāvatī, và khi đi nghe pháp thường xuyên, cô sẽ trở về và giảng lại cho hoàng hậu cùng năm trăm nữ hầu. Dưới sự hướng dẫn của Khujjuttarā tất cả họ đều trở thành Sotāpanna. Khi Sāmāvatī bày tỏ mong muốn được nhìn thấy Đức Phật, Khujjuttarā gợi ý rằng hoàng hậu nên đục những cái lỗ trên những bức tường của cung điện và ngắm nhìn Đức Phật khi ngài đi qua phố. Sau cái chết của Sāmāvatī, Khujjuttarā dường như đã dành toàn bộ thời gian của mình cho các công việc tôn giáo, lắng nghe các bài pháp. Đức Phật đã tuyên bố cô là nữ cư sĩ hàng đầu nhờ vào sự hiểu biết uyên bác của cô (bahussutānaṁ). AN.i.26; Dhpa.i.208ff; ANa.i.226, 237f; Iti-a.23f.; Paṭis-a.498f.
Ngày xưa, trong quá khứ, cô là một thị tỳ của vua xứ Benares, và một ngày nọ, khi nhìn thấy một vị Pacceka Buddha hơi gù lưng, cô đã ném một tấm chăn qua vai, và cúi xuống trông giống như một người gù, cô bắt chước dáng đi của Đức Phật. Do đó, trong kiếp sống hiện tại này bản thân cô bị gù lưng. Vào một dịp khác tám vị Pacceka Buddha, khi nhận được bát của họ chứa đầy cháo gạo từ cung điện, thấy bát quá nóng nên đành phải chuyển từ tay này sang tay kia. Thấy vậy, Khujjuttarā đã đưa cho họ tám chiếc vòng tay bằng ngà để làm đế lót bát. Người ta nói rằng những chiếc vòng tay này vẫn được bảo tồn ở Nandamūlapabbhāra. Nhờ hành động này Khujjuttarā đã đạt được trí tuệ sâu sắc trong kiếp sống này, và có thể thuộc lòng Tipiṭaka. Vào thời của Kassapa Buddha cô là con gái của một vị quan giữ kho, và có một người bạn là một tỳ-kheo-ni; một ngày nọ khi cô đang trang điểm vào buổi tối thì vị tỳ-kheo-ni đến thăm cô, và vì lúc đó không có người hầu gái nào nên Khujjuttarā đã yêu cầu vị tỳ-kheo-ni làm nhiều việc cho mình. Kết quả là cô đã tái sinh làm một nô lệ.
Mong ước trở thành nữ cư sĩ thông thái hàng đầu của cô đã được hình thành vào thời của Padumuttara Buddha, khi cô nhìn thấy một địa vị tương tự được ban cho một nữ cư sĩ (Dhpa.i.226f, v.v.; Divy.339-41).
Người ta nói rằng các bài kinh trong Itivuttaka là những bài kinh mà Khujjuttarā đã học được từ Đức Phật và sau đó lặp lại cho Sāmāvatī cùng những nữ hầu của bà. Vì tất cả những bài kinh này được thuyết tại Kosambī và được cô lặp lại ở đó, nên không cần phải chỉ rõ địa điểm thuyết pháp; do đó câu mở đầu "Ekaṁ samayaṁ Bhagavā Kosambiyaṁ viharati, một thời Thế Tôn trú tại Kosambī" bị bỏ qua, và thay vào đó là câu "vuttam h’etaṁ Bhagavātā arahatā, điều này đã được Thế Tôn, bậc Arahant nói." (Iti-a.32).
Khujjuttarā nhiều lần được nhắc đến như là hình mẫu hoàn hảo trong số các nữ cư sĩ (ví dụ, AN.i.88; ii.164; iv.368; SN.ii.236), và trong các bộ Chú giải (ví dụ, DNa.iii.910) cô được đưa ra như một ví dụ về kāmabhoginiyo (những người nữ tận hưởng những dục lạc). Cô đã sở hữu paṭisambhidā khi còn là một gia chủ, nhưng đó là paṭisambhidā của một bậc hữu học (sekha) (Vsm.442; Vibha.388).
Khujjuttarā được đồng nhất với người nô tỳ trong Uragajātaka (Ja 154, Ja.iii.168) và trong Bhisajātaka (Ja 488, Ja.iv.314), người vú nuôi trong Cūḷa Sutasomajātaka (Ja 525, Ja.v.192) và người gù trong Kusajātaka (Ja 531, Ja.v.312). Nhờ kinh nghiệm cá nhân của mình (abhijānato), cô có sức mạnh nhớ lại những tiền kiếp của mình (Mil.78).
Người ta kể lại (Uda.384) rằng khi Sāmāvatī và những người bạn đồng hành của bà bị thiêu chết, Khujjuttarā đã thoát khỏi vì cô không tham gia vào những hành động sai trái trước đây của họ. Vào lúc xảy ra hỏa hoạn cô đi vắng khỏi cung điện, có người nói là cô đang ở cách đó mười do-tuần.