Ghosakaseṭṭhi draft
Ghosakaseṭṭhi (v.l. Ghositaseṭṭhi). A seṭṭhi of Kosambī. Being born as the son of a courtesan, he is cast away on a refuse heap. A passer-by takes him home, but the Treasurer of Kosambī, knowing from an astrologer that the stars showed the birth of a very lucky boy, seeks him out and adopts him. A few days after, the Treasurer’s wife bears him a son, and he therefore plans to kill Ghosaka with the help of a slave woman, Kāḷī. All his attempts having failed, he promises a potter one thousand pieces if he will kill the boy. Ghosita is sent to the potter with a message; on the way he meets his foster-brother, and gives him the message, promising to win for him a game of marbles. The foster-brother goes to the potter and is killed. The Treasurer then sends Ghosaka to the superintendent of his hundred villages with a letter ordering that he be killed. The letter is fastened to the boy’s garment. On the way he stops for a meal at the house of a country-treasurer whose beautiful daughter falls in love with him. Discovering the letter, she substitutes another to the effect that Ghosaka should be married to her with great festivity and that a two-storied house should be built for them. The superintendent carries out these orders and the Treasurer falls ill on receiving the news. He is visited on his death-bed by Ghosaka and his wife, and while trying with his dying breath to say “I do not give him my wealth,” by a slip of the tongue he says “I do.” Ghosaka becomes a very pious man and is made the Treasurer of King Udena. Later he meets Sāmāvatī, daughter of his friend Bhaddavatiya, adopts her as his daughter and, when the time comes, gives her in marriage to Udena.
In a past life Ghosaka had been Kotūhalaka of Addilaraṭṭha, but left there with his wife and child on account of great poverty. On the way he cast off the child on account of its being too heavy, but rescued it later in answer to his wife’s importunities. It was as a result of that act that he was cast away in this birth. Later he was born as a dog and then as Ghosaka Devaputta (Dhpa.i.169ff; Paṭis-a.504ff) (q.v.).
Ghosaka had two colleagues in Kosambī, Kukkuṭa and Pavāriya. For a number of years they entertained five hundred ascetics from Himavā, during the rainy season, until one year the ascetics, hearing from a tree-sprite, who had been one of Anāthapiṇḍika’s labourers, of the arising of the Buddha, informed Ghosaka and his friends of their determination to see the Buddha at Sāvatthī. The ascetics went on ahead, followed by Ghosaka and the others, bearing all kinds of gifts. They all heard the Buddha preach, became Sotāpannas, and invited the Buddha to Kosambī. On the invitation being accepted, they built residences for the Buddha and the monks at Kosambī, that built by Ghosaka being called Ghositārāma (Dhpa.i.203ff; ANa.i.234f.; MNa.i.539f; Paṭis-a.414, etc.).
Mitta (Dhpa.i.189) was the householder in charge of the refectory from which Ghosaka had food daily distributed to the needy, and Sumana was Ghosaka’s gardener (Dhpa.i.208).
Ghosaka is mentioned as an example of a man possessing puññiddhi. He could not have been killed even if stabbed in seven places (Bva.24).
See also Ghositasutta.
Ghosakaseṭṭhi (v.l. Ghositaseṭṭhi). Một seṭṭhi ở Kosambī. Sinh ra là con trai của một kỹ nữ, ông bị vứt bỏ trên một đống rác. Một người qua đường mang ông về nhà, nhưng vị Trưởng giả của Kosambī, khi biết từ một nhà chiêm tinh rằng các vì sao cho thấy sự ra đời của một cậu bé rất may mắn, đã tìm kiếm ông và nhận nuôi ông. Vài ngày sau, vợ của vị Trưởng giả sinh cho ông một người con trai, và do đó ông ta lên kế hoạch giết Ghosaka với sự giúp đỡ của một nữ tì, Kāḷī. Mọi nỗ lực của ông ta đều thất bại, ông ta hứa sẽ cho một thợ gốm một ngàn đồng tiền nếu người đó giết cậu bé. Ghosita được cử đến chỗ người thợ gốm với một tin nhắn; trên đường đi, cậu bé gặp người anh em nuôi của mình, và đưa tin nhắn cho người đó, vì đã hứa sẽ giành chiến thắng trong một trò chơi bi cho người đó. Người anh em nuôi đi đến chỗ người thợ gốm và bị giết chết. Vị Trưởng giả sau đó gửi Ghosaka đến viên quản lý một trăm ngôi làng của mình với một lá thư ra lệnh giết cậu bé. Lá thư được buộc vào y phục của cậu bé. Trên đường đi, cậu dừng lại để dùng bữa tại nhà của một vị trưởng giả ở nông thôn, người con gái xinh đẹp của vị này đã đem lòng yêu cậu. Khi phát hiện ra lá thư, cô đã thay thế một lá thư khác với nội dung là Ghosaka sẽ được gả cho cô với những lễ hội linh đình và một ngôi nhà hai tầng sẽ được xây dựng cho họ. Viên quản lý đã thực hiện những mệnh lệnh này và vị Trưởng giả đã ngã bệnh khi nhận được tin tức. Ghosaka và vợ của cậu đã đến thăm ông trên giường bệnh, và khi đang cố gắng dùng chút hơi thở cuối cùng để nói "Tôi không trao cho nó tài sản của mình", do nói nhịu ông ta lại nói "Tôi trao". Ghosaka trở thành một người rất sùng đạo và được phong làm Trưởng giả của Vua Udena. Sau này ông gặp Sāmāvatī, con gái của người bạn ông là Bhaddavatiya, nhận cô làm con gái nuôi và, khi thời cơ đến, đã gả cô cho Udena.
Trong một kiếp trước Ghosaka vốn là Kotūhalaka ở Addilaraṭṭha, nhưng đã rời khỏi đó cùng vợ và con do quá nghèo đói. Trên đường đi, ông đã bỏ lại đứa trẻ vì nó quá nặng, nhưng sau đó đã cứu nó lại trước những lời nài nỉ của vợ mình. Chính vì hành động đó mà ông đã bị vứt bỏ trong kiếp này. Sau này ông được sinh ra làm một con chó và sau đó là Devaputta Ghosaka (Dhpa.i.169ff; Paṭis-a.504ff) (q.v.).
Ghosaka có hai người đồng sự ở Kosambī, Kukkuṭa và Pavāriya. Trong một số năm, họ đã thiết đãi năm trăm vị khổ hạnh từ Himavā, trong suốt mùa an cư, cho đến một năm nọ các vị khổ hạnh, khi nghe một vị thọ thần, người từng là một trong những người làm công của Anāthapiṇḍika, báo cho biết về sự xuất hiện của Đức Phật, đã thông báo cho Ghosaka và những người bạn của ông về quyết tâm đi yết kiến Đức Phật tại Sāvatthī của họ. Các vị khổ hạnh đã đi trước, theo sau là Ghosaka và những người khác, mang theo đủ loại vật phẩm cúng dường. Họ đều nghe Đức Phật thuyết pháp, trở thành các bậc Sotāpanna, và cung thỉnh Đức Phật đến Kosambī. Khi lời mời được chấp nhận, họ đã xây dựng các chỗ ở cho Đức Phật và các vị tỳ-kheo tại Kosambī, chỗ ở do Ghosaka xây dựng được gọi là Ghositārāma (Dhpa.i.203ff; ANa.i.234f.; MNa.i.539f; Paṭis-a.414, etc.).
Mitta (Dhpa.i.189) là gia chủ phụ trách nhà ăn, từ đó Ghosaka cho phân phát thức ăn hàng ngày cho những người nghèo khổ, và Sumana là người làm vườn của Ghosaka (Dhpa.i.208).
Ghosaka được nhắc đến như một ví dụ về một người sở hữu puññiddhi. Ông không thể bị giết chết cho dù bị đâm ở bảy chỗ (Bva.24).
Xem thêm Ghositasutta.