DPPN

Jīvaka draft

01. Jīvaka 01 draft

Jīvaka 01. Jīvaka Komārabhacca. A celebrated physician. He was the son of Sālavatī, a courtesan of Rājagaha (AN­a. i.216 says that Abhayarājakumāra was his father). Directly after birth the child was placed in a basket and thrown on a dust-heap, from where he was rescued by Abhayarājakumāra. When questioned by Abhaya, people said “he was alive” (jīvati), and therefore the child was called Jīvaka; because he was brought up by the prince (kumārena posāpito), he was called Komārabhacca. It has been suggested, however, that Komārabhacca meant master of the Kaumārabhṛtya science (the treatment of infants); VT.ii.174; in Divy. (506-18) he is called Kumārabhūta.

When grown up, he learnt of his antecedents, and going to Takkasilā without Abhaya’s knowledge, studied medicine for seven years. His teacher then gave him a little money and sent him away as being fit to practise medicine. His first patient was the seṭṭhi’s wife at Sāketa, and for curing her he received sixteen thousand kahāpaṇas, a manservant, a maid-servant and a coach with horses. When he returned to Rājagaha, Abhaya established him in his own residence. There he cured Bimbisāra of a troublesome fistula and received as reward all the ornaments of Bimbisāra’s five hundred wives. He was appointed physician to the king and the king’s women and also to the fraternity of monks with Gotama Buddha at its head. Other cures of Jīvaka’s included that of the seṭṭhi of Rājagaha on whom he performed the operation of trepanning, and of the son of the seṭṭhi of Benares who had suffered from chronic intestinal trouble due to misplacement, and for this case Jīvaka received sixteen thousand kahāpaṇas.

When Caṇḍappajjota, king of Ujjenī, was ill, Bimbisāra lent Jīvaka to him. Caṇḍappajjota hated ghee, which was, however, the only remedy. Jīvaka prepared the medicine, prescribed it for the king, then rode away on the king’s elephant Bhaddavatikā before the king discovered the nature of the medicine. Pajjota, in a rage, ordered his capture and sent his slave Kāka after him. Kāka discovered Jīvaka breakfasting at Kosambī and allowed himself to be persuaded to eat half a myrobalan, which purged him violently. Jīvaka explained to Kāka that he wished to delay his return; he told him why he had fled from the court and, having returned the elephant, proceeded to Rājagaha. Pajjota was cured and, as a token of his favour, sent Jīvaka a suit of Sīveyyaka cloth, which Jīvaka presented to the Buddha (Vin.i.268-81; AN­a.i.216). Jīvaka was greatly attracted by the Buddha. Once when the Buddha was ill, Jīvaka found it necessary to administer a purge, and he had fat rubbed into the Buddha’s body and gave him a handful of lotuses to smell. Jīvaka was away when the purgative acted, and suddenly remembered that he had omitted to ask the Buddha to bathe in warm water to complete the cure. The Buddha read his thoughts and bathed as required. Vin.i.279f; Dhammapada Commentary (Dhp-a.ii.164f), relates a like occurrence in another connection. When the Buddha’s foot was injured by the splinter from the rock hurled by Devadatta, he had to be carried from Maddakucchi to Jīvaka’s Ambavana. There Jīvaka applied an astringent, and having bandaged the wound, left the city expecting to return in time to remove it. But by the time he did return, the city gates were closed and he could not enter. He was greatly worried because he knew that if the bandage remained on all night the Buddha would suffer intense pain. But the Buddha read his thoughts and removed the bandage. See also Ja.v.333.

After Jīvaka became a Sotāpanna, he was anxious to visit the Buddha twice a day, and finding Veḷuvana too far away, he built a monastery with all its adjuncts in his own Ambavana in Rājagaha, which he gave to the Buddha and his monks (DN­a.i.133; MN­a.ii.590). When Bimbisāra died, Jīvaka continued to serve Ajātasattu, and was responsible for bringing him to the Buddha after his crime of parricide (for details see the Sāmaññaphalasutta; also Ja.i.508f; v.262, etc.).

Jīvaka’s fame as a physician brought him more work than he could cope with, but he never neglected his duties to the Saṅgha. Many people, afflicted with disease and unable to pay for treatment by him, joined the Saṅgha in order that they might receive that treatment. On discovering that the Saṅgha was thus being made a convenience of, he asked the Buddha to lay down a rule that men afflicted with certain diseases should be refused entry into the Saṅgha (Vin.i.71ff). Jīvaka was declared by the Buddha chief among his lay followers loved by the people (aggaṁ puggalappasannānaṁ) (AN.i.26). He is included in a list of good men who have been assured of the realisation of deathlessness (AN.iii.451; Dhp­a.i.244, 247; Ja.i.116f).

At a meal once given by Jīvaka, the Buddha refused to be served until Cūḷa Panthaka, who had been left out of the invitation, had been sent for (for details see Cūḷa Panthaka). It may have been the preaching of the Jīvakasutta which effected Jīvaka’s conversion. One discussion he had with the Buddha regarding the qualities of a pious lay disciple is recorded in the Aṅguttaranikāya (AN.iv.222f). Sirimā was Jīvaka’s youngest sister (Snp­a.i.244; Dhp­a.iii.106).

At Jīvaka’s request, the Buddha enjoined upon monks to take exercise; Jīvaka had gone to Vesālī on business and had noticed their pale, unhealthy took (Vin.ii.119).

Jīvaka 01. Jīvaka Komārabhacca. Một danh y lừng danh. Ông là con trai của Sālavatī, một kỹ nữ ở Rājagaha (AN­a. i.216 nói rằng Abhayarājakumāra là cha của ông). Ngay sau khi sinh ra, đứa trẻ được đặt trong một cái giỏ và ném vào một đống rác, từ đó ông được Abhayarājakumāra giải cứu. Khi bị Abhaya gặng hỏi, người ta nói "nó còn sống" (jīvati), và do đó đứa trẻ được gọi là Jīvaka; bởi vì ông được vị vương tử nuôi dưỡng (kumārena posāpito), ông được gọi là Komārabhacca. Tuy nhiên, đã có đề xuất rằng Komārabhacca có nghĩa là bậc thầy về y thuật Kaumārabhṛtya (việc điều trị cho trẻ sơ sinh); VT.ii.174; trong Divy. (506-18) ông được gọi là Kumārabhūta.

Khi lớn lên, ông biết được xuất thân của mình, và đi đến Takkasilā mà không cho Abhaya biết, học y thuật trong bảy năm. Thầy của ông sau đó đã đưa cho ông một ít tiền và bảo ông rời đi vì đã đủ năng lực để hành nghề y. Bệnh nhân đầu tiên của ông là người vợ của vị seṭṭhi ở Sāketa, và vì chữa khỏi cho bà, ông nhận được mười sáu nghìn kahāpaṇa, một người nam phục vụ, một người nữ phục vụ và một cỗ xe có ngựa kéo. Khi ông quay trở về Rājagaha, Abhaya đã sắp xếp cho ông ở tại dinh thự của chính mình. Tại đó ông đã chữa khỏi căn bệnh rò rỉ đường ruột phiền toái cho Bimbisāra và nhận được phần thưởng là tất cả các món đồ trang sức của năm trăm người vợ của Bimbisāra. Ông được bổ nhiệm làm ngự y cho nhà vua và các nữ quyến của nhà vua, cũng như cho Tăng đoàn do Gotama Buddha đứng đầu. Những ca chữa bệnh khác của Jīvaka bao gồm vị seṭṭhi của Rājagaha, người mà ông đã thực hiện ca phẫu thuật mở hộp sọ, và con trai của vị seṭṭhi của Benares, người đã bị bệnh đường ruột mãn tính do rối loạn vị trí, và cho ca bệnh này Jīvaka đã nhận được mười sáu nghìn kahāpaṇa.

Khi Caṇḍappajjota, vua của Ujjenī, bị bệnh, Bimbisāra đã cho ông ta mượn Jīvaka. Caṇḍappajjota rất ghét bơ lỏng, thứ vốn dĩ lại là phương thuốc duy nhất. Jīvaka đã bào chế thuốc, kê đơn cho nhà vua, sau đó cưỡi con voi Bhaddavatikā của nhà vua bỏ đi trước khi nhà vua phát hiện ra bản chất của phương thuốc. Pajjota, trong cơn thịnh nộ, đã ra lệnh bắt giữ ông và phái người nô lệ Kāka của mình đuổi theo ông. Kāka phát hiện ra Jīvaka đang dùng bữa sáng tại Kosambī và đã để bản thân bị thuyết phục ăn nửa quả Kha tử, thứ đã khiến anh ta bị xổ mạnh. Jīvaka giải thích với Kāka rằng ông muốn trì hoãn sự trở về của anh ta; ông kể cho anh ta lý do tại sao ông trốn khỏi triều đình và, sau khi trả lại con voi, tiếp tục đi đến Rājagaha. Pajjota đã được chữa khỏi và, như một dấu hiệu cho sự ân sủng của mình, đã gửi cho Jīvaka một bộ y phục bằng vải Sīveyyaka, thứ mà Jīvaka đã cúng dường lên Đức Phật (Vin.i.268-81; AN­a.i.216). Jīvaka bị thu hút mạnh mẽ bởi Đức Phật. Một lần nọ khi Đức Phật bị ốm, Jīvaka thấy cần phải cho uống một liều thuốc xổ, và ông đã cho thoa mỡ lên thân thể Đức Phật và đưa cho Ngài một nắm hoa sen để ngửi. Jīvaka đã đi vắng khi thuốc xổ phát huy tác dụng, và chợt nhớ ra rằng ông đã quên yêu cầu Đức Phật tắm bằng nước ấm để hoàn tất việc chữa trị. Đức Phật đọc được suy nghĩ của ông và đã tắm theo yêu cầu. Vin.i.279f; Dhammapada Commentary (Dhp-a.ii.164f), thuật lại một sự kiện tương tự trong một bối cảnh khác. Khi bàn chân của Đức Phật bị thương bởi mảnh vỡ từ tảng đá do Devadatta ném xuống, Ngài phải được khiêng từ Maddakucchi đến Ambavana của Jīvaka. Tại đó Jīvaka đã thoa một loại thuốc làm se, và sau khi băng vết thương, đã rời khỏi thành phố với dự kiến sẽ quay lại kịp lúc để tháo nó ra. Nhưng vào lúc ông quay lại, cổng thành đã đóng kín và ông không thể vào được. Ông vô cùng lo lắng bởi vì ông biết rằng nếu giữ băng suốt đêm Đức Phật sẽ phải chịu đựng sự đau đớn dữ dội. Nhưng Đức Phật đọc được suy nghĩ của ông và tự tháo băng ra. Xem thêm Ja.v.333.

Sau khi Jīvaka trở thành một Sotāpanna, ông nóng lòng muốn đến thăm Đức Phật hai lần một ngày, và thấy Veḷuvana quá xa, ông đã xây dựng một tu viện với tất cả các hạng mục phụ trợ trong chính Ambavana của mình ở Rājagaha, nơi ông đã cúng dường cho Đức Phật và các tỳ-kheo của Ngài (DN­a.i.133; MN­a.ii.590). Khi Bimbisāra qua đời, Jīvaka tiếp tục phục vụ Ajātasattu, và chịu trách nhiệm đưa nhà vua đến gặp Đức Phật sau tội ác giết cha của ông ta (để biết thêm chi tiết xem Sāmaññaphalasutta; cũng xem Ja.i.508f; v.262, v.v.).

Danh tiếng của Jīvaka như một vị danh y đã mang lại cho ông nhiều công việc hơn mức ông có thể đương đầu, nhưng ông không bao giờ chểnh mảng nghĩa vụ của mình đối với Tăng đoàn. Nhiều người mắc bệnh và không có khả năng chi trả cho việc điều trị bởi ông, đã gia nhập Tăng đoàn ngõ hầu họ có thể nhận được sự điều trị đó. Khi phát hiện ra rằng Tăng đoàn theo đó đang bị lợi dụng như một sự tiện lợi, ông đã yêu cầu Đức Phật ban hành một giới luật rằng những người mắc một số căn bệnh nhất định nên bị từ chối gia nhập vào Tăng đoàn (Vin.i.71ff). Jīvaka đã được Đức Phật tuyên bố là tối thắng trong số các nam cư sĩ của Ngài được dân chúng kính mến (aggaṁ puggalappasannānaṁ) (AN.i.26). Ông được bao gồm trong một danh sách những người thiện lành đã được đảm bảo về việc chứng ngộ sự bất tử (AN.iii.451; Dhp­a.i.244, 247; Ja.i.116f).

Trong một bữa ăn do Jīvaka thết đãi, Đức Phật đã từ chối được phục vụ cho đến khi Cūḷa Panthaka, người đã bị bỏ quên trong lời mời, được người đến đón (để biết thêm chi tiết xem Cūḷa Panthaka). Có thể chính bài thuyết giảng Jīvakasutta đã tạo ra sự cải đạo của Jīvaka. Một cuộc thảo luận mà ông đã có với Đức Phật về những phẩm chất của một nam cư sĩ mộ đạo được ghi lại trong Aṅguttaranikāya (AN.iv.222f). Sirimā là em gái út của Jīvaka (Snp­a.i.244; Dhp­a.iii.106).

Theo thỉnh cầu của Jīvaka, Đức Phật đã khuyến thị các tỳ-kheo nên tập thể dục; Jīvaka đã đi đến Vesālī để làm việc và đã chú ý đến vẻ ngoài nhợt nhạt, ốm yếu của họ (Vin.ii.119).

02. Jīvaka 02 draft

Jīvaka 02. Given as an example of a name. Ja.i.402.

Jīvaka 02. Được đưa ra như một ví dụ cho một cái tên. Ja.i.402.

03. Jīvaka 03 draft

Jīvaka 03. A monk of the Mahā Vihāra, at whose request Buddhaghosa wrote the Manorathapūraṇī. AN­a.i.874.

Jīvaka 03. Một tỳ-kheo của Mahā Vihāra, theo yêu cầu của ông mà Buddhaghosa đã viết Manorathapūraṇī. AN­a.i.874.