DPPN

Gaṅgā draft, redirect

01. Gaṅgā 01 draft

Gaṅgā 01. Gaṅga, Ganges. One of the five great rivers (Mahā Nadī) that water Jambudīpa, the others being Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, and Mahī (e.g., Vin.ii.237; SN.ii.135; v.401; AN.iv.101; v.22; Mil.114 mentions ten).

The Commentaries give a long description of their origin (e.g., Snp­a.ii.438f; AN­a.ii.761ff; MN­a.ii.586; Ud­a.301). From the Anotatta lake flow four rivers: that from the south circles the lake three times under the name of Avaṭṭagaṅgā, then as Kaṇhagaṅgā flows straight for sixty leagues along the surface of a rock, comes into violent contact with a vertical rock, and is thrown upwards as a column of water three gāvutas in circumference; this column, known as Akāsagaṅgā, flows through the air for sixty leagues, falls on to the rock Tiyaggala, excavating it to a depth of fifty leagues, thus forming a lake which is called Tiyaggala pokkharaṇī; then the river, under the name of Bahalagaṅgā, flows through a chasm in the rock for sixty leagues, then, under the name of Ummaggagaṅgā, through a tunnel for a further sixty leagues, and finally coming upon the oblique rock Vijjha, divides into five streams, forming the five rivers above mentioned.

Among places mentioned as being on the banks of the Gaṅgā are Benares, Campā, Ayojjha, Kimbhilā, Ukkāvelā, Payāga, Pāṭaliputta, and Saṅkassa. The Gaṅgā formed one of the most important means of communication and trade for the districts through which it flowed – e.g., from Rājagaha to Vesālī. The district to the north of the river and bordering on the kingdom of Aṅga was called Aṅguttarāpa (Snp­a.ii.439). The river was five hundred leagues in length (SN­a.ii.119).

The name of the Gaṅgā appears again and again in similes and metaphors in the Pāli books:

  • its sands are immeasurable (SN.iv.376);
  • its waters cannot be made bracken by adding to them a grain of salt (AN.i.250);
  • it is full of foam, and yet its foam is empty (SN.iii.140);
  • it were folly to wish to hold up the course of its waters with one’s fist (SN.iv.298);
  • as the river finds repose only in the ocean, so do the followers of the Buddha find repose only in Nibbāna (MN.i.493);
  • some things are as inevitable as that the Gaṅgā should flow into the sea (SN.iv.179);
  • there is no such thing as the Gaṅgā apart from its sand, its water, and its banks;
  • to be cast on the other side of the Gaṅgā (pāragaṅgāya) is great misfortune (see, e.g., SN.i.207, Snp-a.i.228).
  • The Gaṅgā flows from west to east (pācīnaninnā, SN.iv.191);
  • during the rains it is so full of water that even a crow could drink water from its bank (Vin.i.230);
  • sometimes the banks would be flooded and the buildings on them destroyed (SN­a.i.164), and people would find difficulty in crossing;
  • at others it was shallow and could be crossed by means of a reed bridge (Snp-a.i.18);
  • cattle could easily be driven from one bank to another (MN.i.225).
  • At various spots were ferries where boatmen plied for hire (e.g., Ja.iii.230).
  • On its banks, on the higher reaches, were numerous snakes and parrots (Ja.ii.145, iii.491),
  • and all along the banks were hermitages (e.g., Ja.iii.476, v.191, etc.).
  • Men always bathed in the river, and on festival days even women of very good family came for water-sports, sometimes spending the whole day in the river; kings also came with their retinues (e.g., Ja.i.295; MN­a.ii.604; Dhp­a.iii.199).

Reference is also made to a Gaṅgāmahīkīlā (Smp. on Vin.i.191, and again, ii.276). Buddhaghosa says that Mahī here refers to the earth, but Rhys Davids (VT.ii.25, n.3) thinks it refers to the river of that name.

The junction of the Gaṅgā and the Yamunā is frequently referred to, and is used as a simile for perfect union (e.g., Ja.vi.412, 415). A tributary of the Gaṅgā is mentioned which flows from Himavā, its name being Migasammatā (Ja.vi.72). The ford at Pāṭaliputta, where the Buddha crossed on his way from Rājagaha to Vesālī, was called Gotamatittha (Vin.i.230); its distance from Rājagaha was five leagues, and from Vesālī three (Khp-a.162-3). When the Buddha, after curing the plague at Vesālī, returned to Rājagaha, great festivities marked the event, and the celebration was known as the Gaṅgārohaṇa. The Devas and the Nāgas vied with each other to do honour to the Teacher, and there was a great assembly of all classes of beings, comparable to those on the occasions of the Twin Miracle and the Descent from Tusita (Dhp­a.iii.444). Among the Nāgas who dwelt in the Gaṅgā is mentioned Eraka (Dhp­a.iii.231).

The water of the Gaṅgā was considered holy and was used for the consecration of kings, not only of India but also of Ceylon (Mhv.xi.30; Mhv­ṭ.305).

The people on the northern bank were rough and coarse, while those on the south were pious and generous, believers in the Buddha (DN­a.i.160).

The upper reaches of the river were called Uddhagaṅgā (Ja.ii.283, vi.427) or Uparigaṅgā (Ja.iv.230), and the lower reaches Adhogaṅgā (Ja.ii.283, 329, v.3).

See also Kosikī, Bhagīrathī, Mahā Gaṅgā, and Pāragaṅgā.

Gaṅgā 01. Gaṅga, Ganges. Một trong năm con sông lớn (Mahā Nadī) tưới nước cho Jambudīpa, các sông kia là Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, và Mahī (e.g., Vin.ii.237; SN.ii.135; v.401; AN.iv.101; v.22; Mil.114 nói đến mười con sông).

Các bản Chú giải đưa ra một mô tả dài về nguồn gốc của các sông này (e.g., Snp­a.ii.438f; AN­a.ii.761ff; MN­a.ii.586; Ud­a.301). Từ hồ Anotatta chảy ra bốn con sông: sông chảy về phía nam vòng quanh hồ ba lần dưới tên Avaṭṭagaṅgā, rồi mang tên Kaṇhagaṅgā chảy thẳng sáu mươi do-tuần trên bề mặt một tảng đá, va chạm dữ dội với một vách đá dựng đứng, và bị hất tung lên thành một cột nước có chu vi ba gāvuta; cột nước này, được gọi là Akāsagaṅgā, chảy qua không trung sáu mươi do-tuần, rơi xuống tảng đá Tiyaggala, đào sâu vào đó năm mươi do-tuần, từ đó tạo thành một hồ nước gọi là Tiyaggala pokkharaṇī; rồi con sông, dưới tên Bahalagaṅgā, chảy qua một khe nứt trong đá suốt sáu mươi do-tuần, sau đó, dưới tên Ummaggagaṅgā, chảy qua một đường hầm thêm sáu mươi do-tuần nữa, và cuối cùng gặp phải tảng đá xiên Vijjha, chia thành năm dòng, tạo thành năm con sông đã nói ở trên.

Trong số những nơi được nhắc đến là nằm trên bờ sông Gaṅgā có Benares, Campā, Ayojjha, Kimbhilā, Ukkāvelā, Payāga, Pāṭaliputta, và Saṅkassa. Gaṅgā là một trong những tuyến giao thông và thương mại quan trọng nhất đối với các vùng mà nó chảy qua – e.g., từ Rājagaha đến Vesālī. Vùng đất phía bắc con sông, giáp với vương quốc Aṅga, được gọi là Aṅguttarāpa (Snp­a.ii.439). Con sông dài năm trăm do-tuần (SN­a.ii.119).

Tên gọi Gaṅgā xuất hiện lặp đi lặp lại trong các ví dụ và ẩn dụ trong các sách Pāli:

  • cát của nó không thể đếm được (SN.iv.376);
  • nước của nó không thể trở nên mặn dù có thêm vào một hạt muối (AN.i.250);
  • nó đầy bọt nước, nhưng bọt nước ấy lại trống rỗng (SN.iii.140);
  • sẽ là điều ngu xuẩn nếu muốn dùng nắm tay để chặn đứng dòng chảy của nó (SN.iv.298);
  • cũng như con sông chỉ tìm được sự an nghỉ trong đại dương, các đệ tử của Đức Phật cũng chỉ tìm được sự an nghỉ trong Nibbāna (MN.i.493);
  • có những điều tất yếu xảy ra, cũng như việc Gaṅgā chảy ra biển vậy (SN.iv.179);
  • không có cái gọi là Gaṅgā tách rời khỏi cát, nước, và bờ của nó;
  • bị đẩy sang bờ bên kia của Gaṅgā (pāragaṅgāya) là một bất hạnh lớn (xem, e.g., SN.i.207, Snp-a.i.228).
  • Gaṅgā chảy từ tây sang đông (pācīnaninnā, SN.iv.191);
  • vào mùa mưa, nó đầy nước đến mức ngay cả một con quạ cũng có thể uống nước từ bờ sông (Vin.i.230);
  • đôi khi bờ sông bị ngập lụt và các công trình trên đó bị phá hủy (SN­a.i.164), khiến người ta khó qua sông;
  • có lúc khác nó lại cạn và có thể qua bằng một cây cầu làm bằng sậy (Snp-a.i.18);
  • gia súc có thể dễ dàng được lùa từ bờ này sang bờ kia (MN.i.225).
  • Ở nhiều nơi có những bến đò nơi người lái đò chở khách để lấy tiền công (e.g., Ja.iii.230).
  • Trên các đoạn thượng lưu của bờ sông, có nhiều rắn và vẹt (Ja.ii.145, iii.491),
  • và dọc theo bờ sông có nhiều am thất (e.g., Ja.iii.476, v.191, etc.).
  • Người ta thường tắm trong sông, và vào những ngày lễ hội, ngay cả phụ nữ thuộc các gia đình quý phái cũng đến vui chơi dưới nước, đôi khi ở lại trong sông suốt cả ngày; các vị vua cũng đến cùng đoàn tùy tùng của mình (e.g., Ja.i.295; MN­a.ii.604; Dhp­a.iii.199).

Cũng có nhắc đến một Gaṅgāmahīkīlā (Smp. chú giải Vin.i.191, và một lần nữa ở ii.276). Buddhaghosa nói rằng ở đây Mahī chỉ trái đất, nhưng Rhys Davids (VT.ii.25, n.3) cho rằng đó là chỉ con sông cùng tên.

Sự hợp lưu của Gaṅgā và Yamunā thường được nhắc đến, và được dùng làm ví dụ cho sự hòa hợp trọn vẹn (e.g., Ja.vi.412, 415). Có nhắc đến một nhánh sông của Gaṅgā chảy từ Himavā, tên là Migasammatā (Ja.vi.72). Bến đò tại Pāṭaliputta, nơi Đức Phật đã qua sông trên đường từ Rājagaha đến Vesālī, được gọi là Gotamatittha (Vin.i.230); khoảng cách từ đó đến Rājagaha là năm do-tuần, và đến Vesālī là ba do-tuần (Khp-a.162-3). Khi Đức Phật, sau khi trừ được nạn dịch tại Vesālī, trở về Rājagaha, một lễ hội lớn đã đánh dấu sự kiện này, và lễ hội đó được gọi là Gaṅgārohaṇa. Chư thiên và các Nāga tranh nhau tôn vinh bậc Đạo sư, và có một cuộc tụ hội lớn của mọi hạng chúng sinh, tương tự như các dịp diễn phép thần thông song hành và cuộc giáng hạ từ cõi Tusita (Dhp­a.iii.444). Trong số các Nāga cư ngụ tại Gaṅgā có nhắc đến Eraka (Dhp­a.iii.231).

Nước sông Gaṅgā được xem là linh thiêng và được dùng để làm lễ quán đảnh cho các vị vua, không chỉ ở Ấn Độ mà cả ở Tích Lan (Mhv.xi.30; Mhv­ṭ.305).

Dân chúng ở bờ bắc thô lỗ và cộc cằn, trong khi những người ở bờ nam thì mộ đạo và rộng lượng, là những người tin theo Đức Phật (DN­a.i.160).

Đoạn thượng lưu của con sông được gọi là Uddhagaṅgā (Ja.ii.283, vi.427) hoặc Uparigaṅgā (Ja.iv.230), và đoạn hạ lưu là Adhogaṅgā (Ja.ii.283, 329, v.3).

Xem thêm Kosikī, Bhagīrathī, Mahā Gaṅgā, và Pāragaṅgā.

02. Gaṅgā 02 redirect

Redirect target: Mahā Vālukagaṅgā

Gaṅgā 02. See Mahā Vālukagaṅgā.

Chưa dịch.

03. Gaṅgā 03 draft

Gaṅgā 03. A lake, the residence of the Nāga king Doṇa. Bv­a.153.

Gaṅgā 03. Một hồ nước, nơi cư ngụ của vua Nāga Doṇa. Bv­a.153.