Nāga draft, redirect
01. Nāga 01 draft
Nāga 01. An eminent Thera of Ceylon, a teacher of the Vinaya. Vin.v.3.
Nāga 01. Một Trưởng lão lỗi lạc của Tích Lan, một bậc thầy về Vinaya. Vin.v.3.
02. Nāga 02 draft
Nāga 02. Third of the ten sons of Muṭasīva, and therefore a brother of Devānampiyatissa. Dpv.xi.6; xvii.75.
Nāga 02. Người con trai thứ ba trong mười người con trai của Muṭasīva, và do đó là anh em của Devānampiyatissa. Dpv.xi.6; xvii.75.
03. Nāga 03 draft
Nāga 03. A Thera of Ceylon during the pillage by Brāhmaṇatissa. His sister was an Arahant Therī named Nāgā (q.v.). For their story see MNa.i.546f.; ANa.ii.654f.
Nāga 03. Một Trưởng lão của Tích Lan trong thời kỳ Brāhmaṇatissa cướp phá. Chị gái của ngài là một Arahant Tỳ-kheo-ni tên là Nāgā (xem từ này). Về câu chuyện của họ, xem MNa.i.546f.; ANa.ii.654f.
04. Nāga 04 draft
Nāga 04. An Elder of Kāraḷiyagiri in Ceylon. For eighteen years he gave up teaching the Dhamma, but later he taught the Dhātukathā, and his memory of the contents was perfect. Vsm.96.
Nāga 04. Một Trưởng lão của Kāraḷiyagiri ở Tích Lan. Trong mười tám năm ngài đã từ bỏ việc giảng dạy Pháp, nhưng sau đó ngài đã giảng dạy Dhātukathā, và trí nhớ của ngài về nội dung hoàn hảo không tì vết. Vsm.96.
05. Nāga 05 redirect
Redirect target: Coranāga
01. Nāgā 01 draft
Nāgā 01. Chief woman disciple of Sujāta Buddha. Ja.i.38; Bv.xiii.26.
Nāgā 01. Nữ đại đệ tử của Đức Phật Sujāta. Ja.i.38; Bv.xiii.26.
02. Nāgā 02 draft
Nāgā 02. One of the chief women supporters of Phussa Buddha. Bv.xix.21.
Nāgā 02. Một trong những nữ hộ độ chính của Đức Phật Phussa. Bv.xix.21.
03. Nāgā 03 draft
Nāgā 03. A former birth of Asokamālā, when she was the wife of Tissa (later Sāliya), an artisan of Muṇḍagaṅgā. Mhvṭ.605.
Nāgā 03. Một tiền kiếp của Asokamālā, khi bà là vợ của Tissa (sau này là Sāliya), một nghệ nhân của Muṇḍagaṅgā. Mhvṭ.605.
04. Nāgā 04 draft
Nāgā 04. Nāgā Therī. An Arahant of Bhātaragāma. During the pillage of Brāhmaṇa Tissa, when all the villagers had fled, she went with her colleagues to a banyan tree, the presiding deity of which provided them with food. She had a brother, Nāga; when he visited her she gave him part of her food, but he refused to accept food from a bhikkhunī. MNa.i.546; ANa.ii.654.
Nāgā 04. Nāgā Therī. Một Arahant của Bhātaragāma. Trong cuộc cướp phá của Brāhmaṇa (Bà-la-môn) Tissa, khi tất cả dân làng đã bỏ chạy, bà cùng các đồng đạo đi đến một cây đa, vị thọ thần ngự trị ở đó đã cung cấp thức ăn cho họ. Bà có một người anh em tên là Nāga; khi ngài đến thăm bà, bà đã nhường cho ngài một phần thức ăn của mình, nhưng ngài từ chối nhận thức ăn từ một bhikkhunī (tỳ-kheo-ni). MNa.i.546; ANa.ii.654.
05. Nāgā 05 redirect
Redirect target: Coranāga
06. Nāgā 06 draft
Nāgā 06. An eminent Therī of Ceylon. Dpv.xviii.35.
Nāgā 06. Một Tỳ-kheo-ni lỗi lạc của Tích Lan. Dpv.xviii.35.
07. Nāgā 07 draft
Nāgā 07. A woman who lived near the Rājāyatanacetiya. Once, seeing sixty monks return from the village with empty bowls, she, although already pledged to work by day, borrowed some money on promise to work at night as well, and gave them food. The monks retired to Mucalindavana and developed Arahant-ship before eating. The deity of the king’s parasol shouted applause, and the king, having heard the story, gave Nāgā the whole island, which thus came to be called Nāgādīpa. Ras.ii.16f.
Nāgā 07. Một người phụ nữ sống gần Rājāyatanacetiya. Có một lần, khi thấy sáu mươi vị tỳ-kheo trở về từ ngôi làng với bình bát trống rỗng, bà dù đã cam kết làm việc vào ban ngày, vẫn vay một số tiền với lời hứa sẽ làm việc cả vào ban đêm, và dâng thức ăn cho họ. Các tỳ-kheo lui về Mucalindavana và chứng đạt quả vị Arahant trước khi thọ thực. Vị thần cư ngụ ở chiếc lọng của nhà vua đã reo hò tán thán, và nhà vua, sau khi nghe câu chuyện, đã ban cho Nāgā toàn bộ hòn đảo, nơi do đó được gọi là Nāgādīpa. Ras.ii.16f.
08. Nāgā 08 draft
Nāgā 08. Nāgas are a class of beings classed with Garuḷas and Supaṇṇas and playing a prominent part in Buddhist folk lore. They are gifted with miraculous powers and great strength. Generally speaking, they are confused with snakes, chiefly the hooded Cobra, and their bodies are described as being those of snakes, though they can assume human form at will. They are broadly divided into two classes: those that live on land (thalaja) and those that live on water (jalaja). The Jalajanāgā live in rivers as well as in the sea, while the Thalajanāgā are regarded as living beneath the surface of the earth. Several Nāga dwellings are mentioned in the books: e.g., Mañjerikabhavana under Sineru, Daddarabhavana at the foot of Mount Daddara in the Himālaya, the Dhataraṭṭhanāgā under the river Yamunā, the Nābhasānāgā in Lake Nābhasa, and also the Nāgas of Vesālī, Tacchaka, and Payāga (DN.ii.258). The Vinaya (ii.109) contains a list of four royal families of Nāgas (Ahirājakulāni): Virūpakkhā, Erāpathā, Chabyāputtā and Kaṇhagotamakā. Two other Nāga tribes are generally mentioned together: the Kambalas and the Assataras. It is said (SNa.iii.120) that all Nāgas have their young in the Himālaya.
Stories are given – e.g., in the Bhūridattajātaka – of Nāgas, both male and female, mating with humans; but the offspring of such unions are watery and delicate (Ja.vi.160). The Nāgas are easily angered and passionate, their breath is poisonous, and their glance can be deadly (Ja.vi.160, 164). They are carnivorous (Ja.iii.361), their diet consisting chiefly of frogs (Ja.vi.169), and they sleep, when in the world of men, on ant hills (ibid., 170). The enmity between the Nāgas and the Garuḷas is proverbial (DN.ii.258). At first the Garuḷas did not know how to seize the Nāgas, because the latter swallowed large stones so as to be of great weight, but they learnt how in the Paṇḍarajātaka (Ja 518, q.v.). The Nāgas dance when music is played, but it is said (Ja.vi.191) that they never dance if any Garuḷa is near (through fear) or in the presence of human dancers (through shame).
The best known of all Nāgas is Mahā Kāḷa, king of Mañjerikabhavana (q.v.). He lives for a whole kappa, and is a very pious follower of the Buddha. The Nāgas of his world had the custodianship of a part of the Buddha’s relics till they were needed for the Māha Thūpa (Mhv.xxxi.27f.), and when the Bodhi-tree was being brought to Ceylon they did it great honour during the voyage (Mbv.p.163f.). Other Nāga kings are also mentioned as ruling with great power and majesty and being converted to the Buddha’s faith – e.g., Āravāla, Apalāla, Erapatta, Nandopananda, and Paṇṇaka (see also Ahicchatta and Ahināga.) In the Āṭānāṭiyasutta (DN.iii.198f.), speaking of dwellers of the Cātummahārājika world, the Nāgas are mentioned as occupying the Western Quarter, with Virūpakkha as their king.
The Nāgas had two chief settlements in Ceylon, in Nāgadīpa (q.v.) and at the mouth of the river Kalyāṇī. It was to settle a dispute between two Nāga chiefs of Nāgadīpa, Mahodara and Cūḷodara, that the Buddha paid his second visit to Ceylon. During that visit he made a promise to another Nāga-king, Maṇiakkhika of Kalyāṇī, to pay him a visit, and the Buddha’s third visit was in fulfilment of that undertaking (Mhv.i.48f.).
The Nāgas form one of the guards set up by Sakka in Sineru against the Asuras (Ja.i.204). The Nāgas were sometimes worshipped by human beings and were offered sacrifices of milk, rice, fish, meat and strong drink (Ja.i.497f.). The jewel of the Nāgas is famous for its beauty and its power of conferring wishes to its possessor (Ja.vi.179, 180).
The word Nāga is often used as an epithet of the Buddha and the Arahants, and in this connection the etymology given is āguṁ na karotī ti Nāgo (e.g., MNid.201). The Bodhisatta was born several times as king of the Nāgas: Atula, Campeyya, Bhūridatta, Mahā Daddara, and Saṅkhapāla.
In the accounts given of the Nāgas, there is undoubtedly great confusion between the Nāgas as supernatural beings, as snakes, and as the name of certain non-Aryan tribes, but the confusion is too difficult to unravel.
Nāgā 08. Các Nāga là một tầng lớp chúng sinh được xếp chung với các Garuḷa và Supaṇṇa và đóng một vai trò nổi bật trong văn hóa dân gian Phật giáo. Họ được ban cho những khả năng thần thông và sức mạnh to lớn. Nói chung, họ thường bị nhầm lẫn với các loài rắn, chủ yếu là rắn hổ mang bành, và thân thể của họ được mô tả giống như của các loài rắn, mặc dù họ có thể hóa hiện thành hình người theo ý muốn. Họ được chia đại khái thành hai tầng lớp: những vị sống trên cạn (thalaja) và những vị sống dưới nước (jalaja). Các Jalajanāgā sống ở các dòng sông cũng như ở biển, trong khi các Thalajanāgā được cho là sống dưới lòng đất. Một vài nơi cư trú của các Nāga được đề cập trong kinh sách: ví dụ, Mañjerikabhavana dưới chân núi Sineru, Daddarabhavana dưới chân núi Daddara ở Himālaya, các Dhataraṭṭhanāgā dưới dòng sông Yamunā, các Nābhasānāgā ở hồ Nābhasa, và cả các Nāga ở Vesālī, Tacchaka, và Payāga (DN.ii.258). Vinaya (ii.109) chứa một danh sách bốn vương tộc Nāga (Ahirājakulāni): Virūpakkhā, Erāpathā, Chabyāputtā và Kaṇhagotamakā. Hai bộ tộc Nāga khác thường được đề cập cùng nhau: các Kambala và các Assatara. Có nói rằng (SNa.iii.120) tất cả các Nāga đều sinh con ở Himālaya.
Các câu chuyện được đưa ra – ví dụ, trong Bhūridattajātaka – về các Nāga, cả nam và nữ, kết đôi với con người; nhưng thế hệ con cháu của các sự kết hợp như vậy thường nhiều nước và ốm yếu (Ja.vi.160). Các Nāga dễ nổi giận và đầy dục vọng, hơi thở của họ chứa độc, và cái nhìn của họ có thể gây chết người (Ja.vi.160, 164). Họ là loài ăn thịt (Ja.iii.361), chế độ ăn của họ chủ yếu bao gồm ếch (Ja.vi.169), và khi ở trong thế giới loài người, họ ngủ trên các tổ kiến (sđd., 170). Sự thù địch giữa các Nāga và các Garuḷa là một điển tích (DN.ii.258). Ban đầu các Garuḷa không biết cách vồ lấy các Nāga, vì những vị này đã nuốt các tảng đá lớn để mang trọng lượng khổng lồ, nhưng họ đã học được cách làm điều đó trong Paṇḍarajātaka (Ja 518, xem từ này). Các Nāga thường nhảy múa khi có âm nhạc được tấu lên, nhưng có nói rằng (Ja.vi.191) họ không bao giờ nhảy múa nếu có bất kỳ Garuḷa nào ở gần (vì sợ hãi) hoặc trước mặt các vũ công là con người (vì xấu hổ).
Vị Nāga được biết đến nhiều nhất là Mahā Kāḷa, vua của Mañjerikabhavana (xem từ này). Ngài sống trong trọn một kappa, và là một tín đồ rất sùng đạo của Đức Phật. Các Nāga ở thế giới của ngài đã nắm quyền bảo vệ một phần xá-lợi của Đức Phật cho đến khi chúng được cần đến cho Māha Thūpa (Mhv.xxxi.27f.), và khi cây bodhi được mang đến Tích Lan, họ đã vô cùng tôn kính nó trong suốt chuyến đi (Mbv.p.163f.). Các vị vua Nāga khác cũng được đề cập là cai trị với quyền lực và sự oai nghiêm to lớn và đã quy hướng theo đức tin nơi Đức Phật – ví dụ, Āravāla, Apalāla, Erapatta, Nandopananda, và Paṇṇaka (xem thêm Ahicchatta và Ahināga.) Trong Āṭānāṭiyasutta (DN.iii.198f.), khi nói về những cư dân của cõi Cātummahārājika, các Nāga được nhắc đến là ngự trị ở Phương Tây, với Virūpakkha là vua của họ.
Các Nāga có hai khu định cư chính ở Tích Lan, tại Nāgadīpa (xem từ này) và ở cửa sông Kalyāṇī. Chính là để giải quyết một cuộc tranh chấp giữa hai thủ lĩnh Nāga của Nāgadīpa, Mahodara và Cūḷodara, mà Đức Phật đã thực hiện chuyến viếng thăm thứ hai của Ngài đến Tích Lan. Trong chuyến thăm đó, Ngài đã hứa với một vị vua Nāga khác, Maṇiakkhika của Kalyāṇī, sẽ đến thăm ngài, và chuyến viếng thăm thứ ba của Đức Phật là để hoàn thành lời cam kết đó (Mhv.i.48f.).
Các Nāga tạo thành một trong những đội vệ binh được Sakka thiết lập ở Sineru để chống lại các Asura (Ja.i.204). Các Nāga đôi khi được con người thờ phụng và được cúng tế sữa, cơm, cá, thịt và rượu mạnh (Ja.i.497f.). Viên ngọc của các Nāga nổi tiếng vì vẻ đẹp của nó và sức mạnh mang lại những điều mong ước cho người sở hữu nó (Ja.vi.179, 180).
Từ Nāga thường được dùng như một tước hiệu của Đức Phật và các bậc Arahant, và trong bối cảnh này, từ nguyên được đưa ra là āguṁ na karotī ti Nāgo (ví dụ, MNid.201). Bodhisatta đã được sinh ra vài lần làm vua của các Nāga: Atula, Campeyya, Bhūridatta, Mahā Daddara, và Saṅkhapāla.
Trong các lời tường thuật về các Nāga, chắc chắn có sự nhầm lẫn lớn giữa các Nāga với tư cách là những sinh vật siêu nhiên, với các loài rắn, và với tư cách là tên của một số bộ tộc phi Aryan, nhưng sự nhầm lẫn đó quá khó để gỡ rối.