Mahā Nāga draft, redirect

Mahā Nāga 01. Mahā Nāga Thera. Con trai của Madhuvāseṭṭha ở Sāketa. Trong khi Đức Phật đang ở Añjanavana, Mahā Nāga đã nhìn thấy phép lạ do Gavampati thực hiện và đã gia nhập Tăng đoàn dưới sự dẫn dắt của vị này, đắc quả vị Arahant vào thời điểm thích hợp.

Trong quá khứ ông đã dâng một quả dādima (lựu) cho Kakusandha Buddha (Thag­a.i.442f).

Một vài bài kệ do ông thốt ra để khuyên răn nhóm Chabbaggiyā, vì họ đã không thể hiện sự tôn trọng đối với những người bạn đồng tu của mình, được tìm thấy trong Theragāthā. Thag.vss.387-92.

Mahā Nāga 02. Con trai của Muṭasiva và là phó vương của Devānampiyatissa. Vợ của ông là Anulā, người mà Saṅghamittā đã đi từ Jambudīpa đến để thọ giới cho bà (Mhv.xiv.56; Dpv.xi.6; xvii.75). Người vợ thứ hai của ông là một người phụ nữ ngu ngốc, bà ta đã cố gắng đầu độc ông nhằm giành ngai vàng cho con trai mình. Trong khi ông đang xây dựng hồ chứa nước Taraccha, bà ta đã gửi cho ông một vài quả xoài, quả nằm trên cùng, dành cho ông, đã bị tẩm thuốc độc. Nhưng chính con trai của bà ta đã ăn quả xoài đó và tử vong. Mahā Nāga ngay sau đó đã đi đến Rohaṇa, nơi ông đã thành lập vương triều mang tên đó tại Mahā Gāma. Con trai của ông là Yaṭṭhālayaka Tissa. Mahā Nāga đã xây dựng Nāgamahāvihāra và vihāra Uddhakandaraka. Mhv.xxii.2ff.

Mahā Nāga 03. Một cư dân của Niṭṭhulaviṭṭhika ở Girijanapada. Ông là cha của Goṭha-imbara. Mhv.xxiii.49.

Mahā Nāga 04. Con trai của Vaṭṭagāmaṇī. Về sau ông được biết đến với tên gọi Coranāga. Mhv.xxxiii.45.

Mahā Nāga 06. Mahā Nāga Thera. Vị sư trụ trì của Bhūtārāma. Như một dấu hiệu của sự ân sủng, Kaniṭṭhatissa đã xây dựng cho ông Ratanapāsāda tại Abhayagirivihāra. Mhv.xxxvi.7.

Mahā Nāga 07. Mahā Nāga Thera. Vị sư trụ trì của vihāra Samudda. Ông nằm trong số những người đã thọ nhận sự cúng dường một bữa ăn từ Vương tử Sāliya, trong kiếp đản sinh của vị này làm một người thợ rèn. Mhv­ṭ. 606.

Mahā Nāga 08. Mahā Nāga Thera. Vị sư trụ trì của Kāḷavallimaṇḍapa. Ông nằm trong số những người đã thọ nhận bữa ăn do Sāliya cúng dường trong kiếp trước của vị này (Mhv­ṭ. 606). Ông là một trong những người cuối cùng đắc quả vị Arahant trong số những người đã từ bỏ thế gian cùng với Bodhisatta trong nhiều kiếp khác nhau (Ja.iv.490). Ông đã không ngủ trong bảy năm, sau đó ông đã thực hành thiền định liên tục trong mười sáu năm, trở thành một vị Arahant vào cuối khoảng thời gian đó. Snp­a.i.56; MN­a.i.209; SN­a.iii.155.

Danh tiếng của ông vô cùng to lớn, và có một câu chuyện về một vị Bà-la-môn đã lặn lội suốt chặng đường từ Pāṭaliputta đến Kāḷavallimaṇḍapa ở Rohaṇa để viếng thăm ông. Vị Bà-la-môn này đã gia nhập Tăng đoàn dưới sự dẫn dắt của ông và trở thành một vị Arahant (AN­a.i.384). Một lần nọ, trong khi Mahā Nāga đang đi khất thực ở Nakulanagara, ông đã nhìn thấy một vị tỳ-kheo ni và đã cúng dường cho cô một bữa ăn. Vì cô không có bình bát, ông đã đưa cho cô bình bát của mình, với thức ăn đã sẵn sàng trong đó. Sau khi cô đã ăn xong và rửa sạch chiếc bát, cô đã trả lại cho ông và nói rằng, “Từ nay trở đi, ngài sẽ không còn cảm thấy mệt mỏi khi đi khất thực nữa.” Kể từ đó trở đi, vị Trưởng lão không bao giờ được cúng dường món đồ khất thực nào có giá trị thấp hơn một kahāpaṇa. Vị tỳ-kheo ni đó là một vị Arahant. Dhs-a.399.

Mahā Nāga 09. Mahā Nāga Thera. Vị sư trụ trì của vihāra Bhātiyavaṅka. Ông đã nhận khất thực từ Sāliya trong kiếp trước của vị này. Mhv­ṭ. 606.

Mahā Nāga 10. Mahā Nāga Thera. Vị sư trụ trì của vihāra Maddha (?). Ông là một trong những người cuối cùng trở thành Arahant trong số những người đã từ bỏ thế gian cùng với Bodhisatta trong nhiều kiếp khác nhau. Ja.vi.30.

Mahā Nāga 11. Mahā Nāga Thera. Ông và anh trai của mình, Cūḷa Nāga, những gia chủ của Vasāḷanagara, đã từ bỏ thế gian và trở thành các vị Arahant. Một ngày nọ, trong khi đang viếng thăm ngôi làng của chính mình, họ đã đi đến nhà của mẹ họ để khất thực. Người mẹ, không hoàn toàn chắc chắn họ là ai, đã hỏi liệu họ có phải là những người con trai của bà hay không. Nhưng họ, không mong muốn bất kỳ mối liên kết tình cảm nào, đã đưa ra một câu trả lời lảng tránh. SN­a.ii.125.

Mahā Nāga 12. Mahā Nāga Thera. Ông sống ở Uccatalaṅka (Uccavālika). Talaṅkavāsi Dhammadinna (q.v.) là học trò của ông và đã trở thành một vị Arahant thông qua sự can thiệp của ông. Vibh-a.489; Vsm.634.

Mahā Nāga 13. Mahā Nāga Thera. Một lần nọ ông đi đến nhà mẹ mình để khất thực và trong lúc đang ngồi ở đó ông đã thâm nhập vào jhāna. Ngôi nhà bốc cháy và tất cả những người khác đều bỏ chạy. Khi ngọn lửa được dập tắt, người ta phát hiện ra vị Trưởng lão không hề hấn gì, và những người dân làng đã dành cho ông sự tôn vinh to lớn. Nhận thấy những thành tựu của mình đã bị phát hiện, ông đã bay lên không trung và đi đến Piyaṅgudīpa. Vsm.706.

Mahā Nāga 14. Một vị vua của Tích Lan, được đề cập trong Chú giải Dhammasangaṇi (Dhs-a.399). Trong khi đang du hành đến Ấn Độ từ Tích Lan, ông đã giành được sự ân sủng của một vị Trưởng lão, và khi trở về ông đã trở thành vua. Để đền đáp lòng biết ơn, ông đã thiết lập các khoản cúng dường thuốc men ở Setambaṅgaṇa cho đến chừng nào ông còn sống. (Dhs-a.399).

Mahā Nāga 15. Thầy của Saṅgharakkhita Sāmaṇera (q.v.). Ông được gọi là Sāmuddika Mahā Nāga. DN­a.ii.558.

Mahā Nāga 16. Cháu trai của Bhayasīva. Trong một thời kỳ đói kém, ông đã bán chiếc áo mặc ngoài của mình và kiếm được thức ăn cho một người đàn ông tinh thông các câu thần chú ma thuật. Người này, để đền đáp lòng biết ơn, đã đưa ông đến Gokaṇṇasamudda, và ở đó, sau khi triệu hồi một vị Nāga, đã tiên tri về tương lai của Mahā Nāga. Mahā Nāga đã gia nhập vào sự phục vụ của Silākāla, và được vị này phái đi thu thuế ở Rohaṇa. Về sau ông được lập làm Andhasenāpati, và ông đã tự thiết lập bản thân làm chủ nhân của Rohaṇa. Một lần nọ ông đã nỗ lực chiến đấu chống lại Dāṭhāpabhuti, nhưng đã sớm từ bỏ nỗ lực đó. Lợi dụng sự hỗn loạn trong các vùng lãnh thổ của Kittisirimegha, Mahā Nāga đã tiến quân chống lại ông ta, giết chết ông ta, và chiếm lấy ngai vàng. Trong số những hoạt động từ thiện của ông có việc ban tặng ngôi làng Jambalambaya cho vihāra Uttara, Tintinika cho Mahā Vihāra, và Vasabha ở Uddhagāma cho vihāra Jetavana, cùng với ba trăm thửa ruộng để cung cấp cháo gạo. Ông cũng đã ban tặng Cīramātikavāra cho Mahā Vihāra và thiết lập một khoản cúng dường cháo gạo. Ông đã tu bổ lại Mayūrapariveṇa và Anurārāma trong vihāra Mahā Devarattakurava ở Kāsikhanda. Ông chỉ trị vì trong ba năm (556-9 CN.), và được kế vị bởi cháu trai của mình, Aggabodhi I. (Cv.xli.69ff), người đã xây dựng một vihāra để tưởng nhớ ông và phân công nó cho một vị Trưởng lão tinh thông Tipiṭaka. Cv.xlii.24; Cv.Trs.i.68, n.2.

Mahā Nāga 17. Một vị tỳ-kheo của vihāra Kontaraṭṭhakapabbata. Ông đã viên tịch khi đang ngồi giữa không trung, và Kākavaṇṇatissa, sau khi nghe một con quạ báo tin về điều đó, đã dành cho ông sự tôn vinh to lớn. Ras.ii.64.