Pasenadi draft
Pasenadi. King of Kosala and contemporary of the Buddha. He was the son of Mahā Kosala, and was educated at Takkasilā where, among his companions, were the Licchavī Mahāli and the Malla prince Bandhula. On his return home his father was so pleased with his proficiency in the various arts that he forthwith made him king. (Dhpa.i.338; for his genealogy see Beal-Xuan.ii.2, n.3).
As ruler, Pasenadi gave himself wholeheartedly to his administrative duties and valued the companionship of wise and good men (e.g., SN.i.74, 100); the Commentary (SNa i.109f.) adds that the king tried to put down bribery and corruption in his court, but his attempt does not appear to have been very successful.
Thus he showed his favour to Pokkharasādi and Caṅkī, by giving them, respectively, the villages of Ukkaṭṭhā and Opasāda free of all taxes. It is said that his alms halls were always open to everyone desiring food or drink (Ud.ii.6). Even after becoming the Buddha’s follower, he did not omit to salute holy men of other persuasions (Ud.vi.2). Quite early in the Buddha’s ministry Pasenadi became the Buddha’s follower and close friend, and his devotion to the Buddha lasted till his death (according to Tibetan sources, Pasenadi’s conversion was in the second year of the Buddha’s ministry (Rockhill, p.49)). We find the king referring to the Buddha, at their first meeting, as being young in years (SN.i.69). Their first meeting and conversation, which ended in Pasenadi’s declaring himself an adherent of the Buddha, are recorded in the Daharasutta (q.v.).
But Pasenadi’s conversion did not prevent him from extending his favour, with true Indian toleration, to the members of other religious orders. Mention is even made of a great animal sacrifice which he once prepared, but which he abandoned on the advice of the Buddha, whom he sought at Mallika’s suggestion (SN.i.75; for details, see the Mahā Supinajātaka (Ja 77) and Lohakumbhījātaka (Ja 314).
It is said (SNa.i.111) that the king fell in love with a woman while riding round the city; on discovering that she was married, he ordered her husband to go, before sunset, and fetch clay and lilies from a pond one hundred leagues away. When the man had gone, the king ordered the gatekeepers to shut the gates early and not on any account to open them. The husband returned in the evening, and finding the gates shut, went to Jetavana, to seek protection from the king’s wrath. The king spent a sleepless night owing to his passion and had bad dreams. When the Brahmins were consulted they advised a great animal sacrifice. The story is also found at Dhpa.ii.1ff., with several variations in detail.
He frequently visited the Buddha and discussed various matters with him (it is said that he went three times a day to wait on the Buddha, sometimes with only a small bodyguard. Some robbers, knowing this, arranged an ambush in the Andhavana. But the king discovered the plot, of which he made short work).
The whole of the Third Saṁyutta (Kosalasaṁyutta), consisting of twenty-five anecdotes, each with a moral bias, is devoted to him. The topics discussed are many and varied. The Buddha and Pasenadi were equals in age, and their talks were, therefore, intimate and frank. Pasenadi was extremely attached to the Buddha, and the books describe how, when he saw the Buddha, he bowed his head at the Buddha’s feet, covering them with kisses and stroking them (MN.ii.120).
The Chinese records say that when the Buddha went to Tāvatiṁsa, Pasenadi made an image of the Buddha in sandalwood, to which he paid honour (Beal-Xuan, xliv).
He was very jealous of the Buddha’s reputation, and put down with a firm hand any attempt on the part of heretics to bring discredit on him – e.g., in the case of Sundarīnandā (q.v.).
In the Aggaññasutta (DN.iii.83f.), the Buddha explains why Pasenadi honours him. For Pasenadi’s own explanation as to why people honoured the Buddha even more than the king, see MN.ii.123; see also AN.v.65 ff. Pasenadi was also jealous of the reputation of the Saṅgha, and if anything arose which seemed likely to bring discredit on it, he took prompt steps to have the matter remedied – e.g., in the case of Kuṇḍadhāna (q.v.) and Kumāra Kassapa’s mother (q.v.).
Pasenadi’s palace overlooked the Aciravatī, and when he once saw some monks sporting in the river in an unseemingly way, he made sure that the Buddha knew of it (Vin.iv.112). The story of the blind man and the elephant shows that he was anxious to justify the Buddha’s teaching as against that of other sects (Snpa.ii.529).
On one occasion we find the Buddha telling him to eat less and teaching his nephew Sudassana (or Uttara) a verse on the advantages of moderation, to be repeated to the king whenever he sat down to a meal. This advice was followed and the king became slim. SN.i.81; Dhpa.iii.264f.; iv.6f.; the Saṁyutta Commentary (SNa.i.136) states that the bowl out of which he ate (paribhogapāti) was the size of a cartwheel.
Pasenadi was always conscious of his own dignity – e.g., the incident with Chattapāṇī (q.v.); but see Vin.iv.157f., which probably refers to the same story.
Pasenadi’s chief consort was Mallikā, daughter of a garland-maker (see Mallikā for details of her marriage with the king). He loved her dearly and trusted her judgment in all things. When in difficulty he consulted her, realizing that her wisdom was greater than his own (e.g., in the Asadisadāna). There is an account given (SN.i.74) of Pasenadi seeking a confession from her that she loved him more than her own soul (attā) as a confirmation of their mutual trust. But the queen was pious and saw into the reality of things, and declared that nothing was dearer to her than her own soul. Piqued by this answer, Pasenadi sought the Buddha, who comforted him by explaining the true import of Mallikā’s words.
On another occasion, Pasenadi expressed to the Buddha his disappointment that Mallikā should have borne him a daughter instead of a son; but the Buddha pointed out to him that there was much, after all, to be said for daughters (SN.i.83).
Mallikā predeceased Pasenadi (AN.iii.57); he had also other wives, one of them being the sister of Bimbisāra, and another Ubbirī (q.v.). The Kaṇṇakatthalasutta (MN.ii.125) mentions two others who were sisters: Somā and Sakulā. Dhpa.i.385.
Pasenadi’s relations with Bimbisāra were very cordial. Bimbisāra had five millionaires in his kingdom Jotiya, Jaṭila, Meṇḍaka, Puṇṇaka and Kākavaliya while Pasenadi had none. Pasenadi therefore visited Bimbisāra and asked for one to be transferred to him. Bimbisāra gave him Dhanañjaya, Meṇḍaka’s son, and Pasenadi settled him in Sāketa (Dhpa.i.385ff).
In the Saṁyuttanikāya (v. 351), the king’s chamberlains, Isidatta and Purāṇa, speak of his harem. When he went riding in the park he took with him his favourite and lovely wives on elephants, one before and one behind. They were sweetly scented “like caskets of scent” and their hands were soft to the touch.
It is stated that Pasenadi wished to associate himself with the Buddha’s family so that their relationship might be even closer. For seven days he had given alms to the Buddha and one thousand monks, and on the seventh day he asked the Buddha to take his meals regularly at the palace with five hundred monks; but the Buddha refused the request and appointed Ānanda to take his place. Ānanda came daily with five hundred others, but the king was too busy to look after them, and the monks, feeling neglected, failed to come any more, only Ānanda keeping to his undertaking. When the king became aware of this he was greatly upset, and determined to win the confidence of the monks by marrying a kinswoman of the Buddha. He therefore sent messages to the Sākyan chiefs, who were his vassals, asking for the hand of one of their daughters. The Sākiyans discussed the proposition in their Mote-Hall, and held it beneath the dignity of their clan to accede to it. But, unwilling to incur the wrath of their overlord, they sent him Vāsabhakhattiyā, daughter of Mahā Nāma and of a slave woman, Nāgamuṇḍā. By her, Pasenadi had a son Viḍūḍabha. When the latter visited Kapilavatthu, he heard by chance of the fraud that had been practised on his father and vowed vengeance. When he came to the throne, he invaded the Sākyan territory and killed a large number of the clan without distinction of age or sex (Dhpa.i.339ff.; Ja.i.133f.; iv.144ff). It is said that when Pasenadi heard of the antecedents of Vāsabhakhattiyā, he withdrew the royal honours, which had been bestowed on her and her son and reduced them to the condition of slaves. But the Buddha, hearing of this, related to Pasenadi the Kaṭṭhahārikajātaka (Ja 7), and made him restore the royal honors to the mother and her son.
Mention is made of another son of Pasenadi, named Brahmadatta, who entered the Saṅgha and became an Arahant (Thaga.i.460; the Dulva says that Jeta, owner of Jetavana, was also Pasenadi’s son (Rockhill, p.48)).
Pasenadi’s sister, Kosaladevī, was married to Bimbisāra. Mahā Kosala gave her a village in Kāsi as part of her dowry, for her bath-money. When Ajātasattu killed Bimbisāra, Kosaladevī died of grief, and Pasenadi confiscated the Kāsi village, saying that no patricide should own a village which was his by right of inheritance. Angered at this, Ajātasattu declared war upon his aged uncle. At first, victory lay with Ajātasattu, but Pasenadi had spies who reported to him a plan of attack suggested by the Thera Dhanuggahatissa, in the course of a conversation with his colleague Mantidatta, and in the fourth campaign Pasenadi took Ajātasattu prisoner, and refused to release him until he renounced his claim to the throne. Upon his renunciation, Pasenadi not only gave him his daughter Vajirā in marriage, but conferred on her, as a wedding gift, the very village in dispute (Ja.ii.237, 403; iv.342f).
Three years later, Viḍūḍabha revolted against his father. In this he was helped by the commander-in-chief, Dīgha Kārāyaṇa, nephew of Bandhula (q.v.). Bandhula, chief of the Mallas, disgusted with the treachery of his own people, had sought refuge with his former classmate, Pasenadi, in Sāvatthī. Bandhula’s wife, Mallikā, bore him thirty-two sons, brave and learned. Pasenadi, having listened to the tales of his corrupt ministers, contrived to have Bandhula and all his sons killed while they were away quelling a frontier rebellion. BandhuIa’s wife was a devout follower of the Buddha’s faith, and showed no resentment against the king for this act of treachery. This moved the king’s heart, and he made all possible amends. But Dīgha Kārāyaṇa never forgave him, and once when Pasenadi was on a visit to the Buddha at Medatalumpa (Uḷumpa), leaving the royal insignia with his commander-in-chief, Dīgha Kārāyaṇa took advantage of this opportunity, withdrew the king’s bodyguard, leaving behind only one single horse and one woman servant, hurried back to the capital and crowned Viḍūḍabha king. When Pasenadi heard of this, he hurried on to Rājagaha to enlist Ajātasattu’s support; but as it was late, the city gates were closed. Exhausted by his journey, he lay down in a hall outside the city, where he died during the night.
When Ajātasattu heard the news, he performed the funeral rites over the king’s body with great pomp. He wished to march at once against Viḍūḍabha, but desisted on the advice of his ministers (MN.ii.118; MNa.ii.753ff.; Dhpa.i.353ff.; Ja.iv.150ff).
Pasenadi had a sister, Sumanā, who was present at his first interview with the Buddha and decided to enter the Saṅgha, but she delayed doing so as she then had to nurse their aged grandmother. Pasenadi was very fond of his grandmother, and was filled with grief when she died in her one hundred and twentieth year. After her death, Sumanā became a nun and attained Arahant-ship (Thīga.22; SN.i.97; AN.iii.32). The old lady’s possessions were given over to the monks, the Buddha giving special permission for them to be accepted (Vin.ii.169).
Among the king’s most valued possessions was the elephant Seta (AN.iii.345); he had two other elephants, Bhadderaka (or Pāveyyaka) (Dhpa.iv.25) and Puṇḍarīka (Dhammapada Commentary Dhp-a.ii.1). Mention is also made (Ja.iii.134f) of a pet heron which lived in the palace and conveyed messages. Tradition says (SNa.i.115; Ja.i.382ff) that Pasenadi had in his possession the octagonal gem which Sakka had given to Kusa. He valued it greatly, using it as his turban jewel, and was greatly upset when it was reported lost; it was, however, recovered with the help and advice of Ānanda. The Jātaka Commentary records that Pasenadi built a monastery in front of Jetavana. It was called the Rājakārāma, and the Buddha sometimes stayed there (Ja.ii.15). According to Xuanzang, Pasenadi also built a monastery for Pajāpatī Gotamī (Beal-Xuan.ii.2).
Pasenadi’s chaplain, Aggidatta (q.v.) had originally been Mahā Kosala’s chaplain. Pasenadi therefore paid him great respect. This inconvenienced Aggidatta, and he gave his wealth to the poor and renounced the world. Dhpa.iii.241ff.
Snpa. (580) says that Bāvarī was Mahā Kosala’s chaplain and Pasenadi studied under him. When Pasenadi came to the throne, Bāvarī declared his wish to leave the world. The king tried to prevent him but failed; he did, however, persuade Bāvarī to live in the royal park. Bāvarī, after staying there for some time, found life in a city uncongenial. The king thereupon detailed two of his ministers to establish a suitable hermitage for Bāvarī.
Pasenadi’s minister, Santati (q.v.), who was once allowed to reign for a week in the king’s place as reward for having quelled a frontier dispute, gave his wealth to the poor and renounced the world like Aggidatta (Dhpa.iii.28ff). The king was always ready to pay honour to those who had won the praise of the Buddha, as in the case of Kāṇā (Dhp--a.ii.150ff), Cūḷa Ekasātaka (Dhp--a.iii.2ff) or Aṅgulimāla (MN.ii.100); on the other hand, he did not hesitate to show his disapproval of those who disregarded the Buddha’s teaching, e.g., Upananda (SN.i.153f).
Pasenadi liked to be the foremost in gifts to the Buddha and his Saṅgha. This was why he held the Asadisadāna (q.v.) under the guidance and inspiration of Mallikā; but he was hurt when the Buddha’s sermon of thanksgiving did not seem to him commensurate with the vast amount (fourteen crores) which he had spent. The Buddha then explained to him that this lack of enthusiasm was out of consideration for the king’s minister Kāḷa. When the king learned that Kāḷa disapproved of the lavish way in which money had been spent at the almsgiving, he banished him from the court, while he allowed the minister Juṇha, who had furthered the almsgiving, to rule over the kingdom for seven days (Dhpa.iii.188ff).
Pasenadi seems to have enjoyed discussions on topics connected with the Dhamma. Reference has already been made to the Kosalasaṁyutta, which records several conversations which he held with the Buddha when visiting him in Sāvatthī; even when Pasenadi was engaged in affairs of state in other parts of the kingdom, he would visit the Buddha and engage him in conversation if he was anywhere in the neighbourhood. Two such conversations are recorded in the Dhammacetiyasutta (q.v.) and the Kaṇṇakatthalasutta (q.v.). If the Buddha was not available, he would seek a disciple. Thus the Bāhitikasutta (q.v.) records a discussion between Pasenadi and Ānanda on the banks of the Aciravatī. Once when Pasenadi was in Toraṇavatthu, midway between Sāketa and Sāvatthī, he heard that Khemā Therī was there, and went at once to visit and talk to her (SN.iv.374ff). Rhys Davids thinks (Buddhist India, p.10) that Pasenadi was evidently an official title and that the king’s personal name was Agnidatta. He bases this surmise on the fact that in the Divyāvadāna (p. 620) the king who gave Ukkaṭṭhā to Pokkharasādi is called Agnidatta, while in the Dīghanikāya (i.87) he is called Pasenadi, and that Pasenadi is used, as a designation for several kings. The evidence is, however, insufficient for any definite conclusion to be drawn (e.g., in Divy.369, for a king of Magadha and again in the Kathāsaritsāgara i.268, 298). The Uda. (104) explains Pasenadi as “paccantaṁ parasenaṁ jinātī ti Pasenadi.” According to Tibetan sources he was so-called because the whole country was illuminated at the time of his birth (Rockhill, p. 16).
According to the Anāgatavaṁsa (JPTS 1886, p. 37), Pasenadi is a Bodhisatta. He will be the fourth future Buddha.
The Suttavibhaṅga (Vin.iv.298) mentions a Cittāgāra (? Art Gallery) which belonged to him.
Pasenadi. Vua của Kosala và là người cùng thời với Đức Phật. Ông là con trai của Mahā Kosala, và được giáo dục tại Takkasilā, nơi trong số các bạn học của ông có Licchavī Mahāli và hoàng tử Malla Bandhula. Khi trở về nhà, vua cha rất hài lòng với sự tinh thông của ông trong các nghệ thuật khác nhau đến nỗi ngay lập tức phong ông làm vua. (Dhpa.i.338; về gia phả của ông xem Beal-Xuan.ii.2, n.3).
Với tư cách là người cai trị, Pasenadi đã tận tâm cống hiến cho các nhiệm vụ hành chính của mình và coi trọng sự bầu bạn với những người khôn ngoan và hiền thiện (ví dụ, SN.i.74, 100); Chú giải (SNa i.109f.) nói thêm rằng nhà vua đã cố gắng dẹp bỏ tệ nạn hối lộ và tham nhũng trong triều đình của mình, nhưng nỗ lực của ông dường như không mấy thành công.
Do đó, ông đã thể hiện sự ưu ái của mình đối với Pokkharasādi và Caṅkī, bằng cách ban cho họ tương ứng các ngôi làng Ukkaṭṭhā và Opasāda được miễn mọi loại thuế. Người ta nói rằng các sảnh đường bố thí của ông luôn mở cửa cho mọi người muốn thức ăn hoặc thức uống (Ud.ii.6). Ngay cả sau khi trở thành đệ tử của Đức Phật, ông cũng không quên chào hỏi những bậc thánh nhân của các tín ngưỡng khác (Ud.vi.2). Khá sớm trong thời gian hoằng pháp của Đức Phật, Pasenadi đã trở thành đệ tử và người bạn thân thiết của Đức Phật, và lòng tôn kính của ông đối với Đức Phật kéo dài cho đến lúc ông qua đời (theo các nguồn tài liệu Tây Tạng, sự chuyển đổi của Pasenadi là vào năm thứ hai trong thời kỳ hoằng pháp của Đức Phật (Rockhill, p.49)). Chúng ta thấy nhà vua đề cập đến Đức Phật, trong lần gặp đầu tiên của họ, là một người trẻ tuổi (SN.i.69). Lần gặp gỡ và cuộc trò chuyện đầu tiên của họ, kết thúc bằng việc Pasenadi tuyên bố mình là người tin theo Đức Phật, được ghi lại trong Daharasutta (q.v.).
Nhưng sự chuyển đổi của Pasenadi không ngăn cản ông mở rộng sự ưu ái của mình, với sự khoan dung thực sự của người Ấn Độ, đối với các thành viên của các dòng tu tôn giáo khác. Người ta thậm chí còn đề cập đến một cuộc tế lễ động vật lớn mà ông đã từng chuẩn bị, nhưng ông đã từ bỏ theo lời khuyên của Đức Phật, người mà ông đã tìm đến theo gợi ý của Mallika (SN.i.75; để biết chi tiết, xem Mahā Supinajātaka (Ja 77) và Lohakumbhījātaka (Ja 314).
Người ta nói (SNa.i.111) rằng nhà vua đã yêu một người phụ nữ khi đang cưỡi ngựa vòng quanh thành phố; khi phát hiện ra rằng cô ấy đã kết hôn, ông đã ra lệnh cho chồng cô ấy phải đi, trước lúc mặt trời lặn, để lấy đất sét và hoa súng từ một cái ao cách đó một trăm do-tuần. Khi người đàn ông đi khỏi, nhà vua ra lệnh cho những người gác cổng phải đóng cổng sớm và không được mở vì bất kỳ lý do nào. Người chồng trở về vào buổi tối, và thấy cổng đóng, bèn đi đến Jetavana, để tìm kiếm sự bảo vệ khỏi cơn thịnh nộ của nhà vua. Nhà vua đã trải qua một đêm không ngủ vì dục vọng của mình và gặp ác mộng. Khi tham khảo ý kiến các Bà-la-môn, họ khuyên nên tổ chức một cuộc tế lễ động vật lớn. Câu chuyện này cũng được tìm thấy tại Dhpa.ii.1ff., với một số biến thể về chi tiết.
Ông thường xuyên đến thăm Đức Phật và thảo luận nhiều vấn đề với ngài (người ta nói rằng ông đã đi ba lần một ngày để hầu hạ Đức Phật, đôi khi chỉ với một đội cận vệ nhỏ. Một số tên cướp, biết được điều này, đã bố trí phục kích trong Andhavana. Nhưng nhà vua đã phát hiện ra âm mưu này và xử lý gọn nhẹ).
Toàn bộ Tương ưng thứ ba (Kosalasaṁyutta), bao gồm hai mươi lăm câu chuyện, mỗi câu chuyện mang một thiên hướng đạo đức, đều dành để nói về ông. Các chủ đề được thảo luận rất nhiều và đa dạng. Đức Phật và Pasenadi bằng tuổi nhau, và các cuộc nói chuyện của họ, do đó, rất thân mật và thẳng thắn. Pasenadi vô cùng gắn bó với Đức Phật, và các cuốn sách mô tả cách ông, khi nhìn thấy Đức Phật, đã cúi đầu dưới chân Đức Phật, hôn và vuốt ve đôi bàn chân ấy (MN.ii.120).
Các hồ sơ của Trung Quốc nói rằng khi Đức Phật lên cõi Tāvatiṁsa, Pasenadi đã tạo một bức tượng Phật bằng gỗ đàn hương, mà ông đã bày tỏ lòng tôn kính (Beal-Xuan, xliv).
Ông rất bảo vệ danh tiếng của Đức Phật, và đã dập tắt bằng bàn tay sắt bất kỳ nỗ lực nào từ phía các ngoại đạo nhằm bôi nhọ ngài – ví dụ, trong trường hợp của Sundarīnandā (q.v.).
Trong Aggaññasutta (DN.iii.83f.), Đức Phật giải thích lý do tại sao Pasenadi tôn kính ngài. Về lời giải thích của chính Pasenadi về lý do tại sao mọi người tôn kính Đức Phật thậm chí còn hơn cả nhà vua, xem MN.ii.123; xem thêm AN.v.65 ff. Pasenadi cũng bảo vệ danh tiếng của Tăng đoàn, và nếu có bất kỳ điều gì nảy sinh có vẻ như sẽ mang lại tiếng xấu cho Tăng đoàn, ông đã nhanh chóng thực hiện các bước để khắc phục vấn đề – ví dụ, trong trường hợp của Kuṇḍadhāna (q.v.) và mẹ của Kumāra Kassapa (q.v.).
Cung điện của Pasenadi nhìn ra Aciravatī, và khi ông từng nhìn thấy một số tỳ-kheo đùa nghịch dưới sông một cách không thích hợp, ông đã đảm bảo rằng Đức Phật biết về việc đó (Vin.iv.112). Câu chuyện về người mù và con voi cho thấy ông mong muốn chứng minh giáo lý của Đức Phật là đúng so với các giáo phái khác (Snpa.ii.529).
Có một lần chúng ta thấy Đức Phật bảo ông ăn ít đi và dạy cháu trai ông là Sudassana (hoặc Uttara) một bài kệ về những lợi ích của sự điều độ, để lặp lại cho nhà vua mỗi khi ông ngồi vào bữa ăn. Lời khuyên này đã được thực hiện và nhà vua trở nên thon gọn. SN.i.81; Dhpa.iii.264f.; iv.6f.; Chú giải Tương ưng (SNa.i.136) nói rằng cái bát mà ông dùng để ăn (paribhogapāti) có kích thước bằng bánh xe bò.
Pasenadi luôn ý thức về phẩm giá của chính mình – ví dụ, sự cố với Chattapāṇī (q.v.); nhưng xem Vin.iv.157f., có lẽ nói về cùng một câu chuyện.
Người vợ cả của Pasenadi là Mallikā, con gái của một người làm vòng hoa (xem Mallikā để biết chi tiết về cuộc hôn nhân của bà với nhà vua). Ông yêu bà tha thiết và tin tưởng phán đoán của bà trong mọi việc. Khi gặp khó khăn, ông tham khảo ý kiến bà, nhận ra rằng trí tuệ của bà lớn hơn của chính mình (ví dụ, trong Asadisadāna). Có một ghi chép (SN.i.74) về việc Pasenadi tìm kiếm một lời thú nhận từ bà rằng bà yêu ông hơn chính linh hồn (attā) của mình như một sự xác nhận cho sự tin tưởng lẫn nhau của họ. Nhưng vị hoàng hậu rất sùng đạo và nhìn vào thực tại của các pháp, và tuyên bố rằng không có gì thân thiết với bà hơn linh hồn của chính mình. Bị tổn thương bởi câu trả lời này, Pasenadi tìm đến Đức Phật, ngài đã an ủi ông bằng cách giải thích ý nghĩa thực sự của lời Mallikā.
Vào một dịp khác, Pasenadi bày tỏ với Đức Phật sự thất vọng của mình rằng Mallikā đã sinh cho ông một cô con gái thay vì một cậu con trai; nhưng Đức Phật chỉ ra cho ông thấy rằng suy cho cùng, có rất nhiều điều để nói về con gái (SN.i.83).
Mallikā qua đời trước Pasenadi (AN.iii.57); ông cũng có những người vợ khác, một trong số họ là chị gái của Bimbisāra, và một người khác là Ubbirī (q.v.). Kaṇṇakatthalasutta (MN.ii.125) đề cập đến hai người khác là chị em: Somā và Sakulā. Dhpa.i.385.
Mối quan hệ của Pasenadi với Bimbisāra rất thân ái. Bimbisāra có năm triệu phú trong vương quốc của mình là Jotiya, Jaṭila, Meṇḍaka, Puṇṇaka và Kākavaliya trong khi Pasenadi không có ai. Do đó, Pasenadi đã đến thăm Bimbisāra và xin được chuyển một người cho ông. Bimbisāra đã giao cho ông Dhanañjaya, con trai của Meṇḍaka, và Pasenadi đã cho ông này định cư ở Sāketa (Dhpa.i.385ff).
Trong Saṁyuttanikāya (v. 351), những người thị thần của nhà vua, Isidatta và Purāṇa, nói về hậu cung của ông. Khi ông cưỡi voi dạo công viên, ông đưa theo những người vợ xinh đẹp và được sủng ái của mình, một người ngồi trước và một người ngồi sau. Họ có mùi thơm ngào ngạt “như những tráp hương” và bàn tay của họ mềm mại khi chạm vào.
Người ta kể rằng Pasenadi muốn liên kết mình với gia đình của Đức Phật để mối quan hệ của họ có thể còn gần gũi hơn nữa. Trong bảy ngày, ông đã cúng dường cho Đức Phật và một ngàn tỳ-kheo, và vào ngày thứ bảy, ông thỉnh Đức Phật thường xuyên dùng bữa tại cung điện cùng với năm trăm tỳ-kheo; nhưng Đức Phật đã từ chối yêu cầu đó và chỉ định Ānanda thay thế ngài. Ānanda đến hàng ngày với năm trăm vị khác, nhưng nhà vua quá bận rộn không thể chăm sóc họ, và các tỳ-kheo, cảm thấy bị phớt lờ, đã không đến nữa, chỉ có Ānanda giữ lời hứa. Khi nhà vua nhận thức được điều này, ông rất buồn bã, và quyết định giành được sự tin tưởng của các tỳ-kheo bằng cách kết hôn với một nữ quyến của Đức Phật. Do đó, ông đã gửi thông điệp cho các vị thủ lĩnh Sākyan, những chư hầu của mình, xin cưới một trong những cô con gái của họ. Những người Sākiyan đã thảo luận về đề xuất này trong Hội trường của họ, và cho rằng việc đồng ý với nó là hạ thấp phẩm giá gia tộc của họ. Nhưng, vì không muốn chuốc lấy cơn thịnh nộ của vị chúa tể, họ đã gửi cho ông Vāsabhakhattiyā, con gái của Mahā Nāma và một nữ tỳ, Nāgamuṇḍā. Từ cô ấy, Pasenadi có một cậu con trai là Viḍūḍabha. Khi cậu bé này đến thăm Kapilavatthu, tình cờ cậu đã nghe được về sự lừa dối đã được thực hiện đối với cha mình và thề sẽ trả thù. Khi lên ngôi, ông đã xâm lược lãnh thổ Sākyan và giết hại một số lượng lớn người của bộ tộc mà không phân biệt tuổi tác hay giới tính (Dhpa.i.339ff.; Ja.i.133f.; iv.144ff). Người ta nói rằng khi Pasenadi biết được nguồn gốc của Vāsabhakhattiyā, ông đã thu hồi những đặc ân hoàng gia đã ban cho bà và con trai bà, đồng thời giáng họ xuống thân phận nô lệ. Nhưng Đức Phật, nghe chuyện này, đã kể cho Pasenadi nghe Kaṭṭhahārikajātaka (Ja 7), và bảo ông khôi phục lại các đặc ân hoàng gia cho mẹ con bà.
Có đề cập đến một người con trai khác của Pasenadi, tên là Brahmadatta, người đã gia nhập Tăng đoàn và trở thành một Arahant (Thaga.i.460; Dulva nói rằng Jeta, chủ nhân của Jetavana, cũng là con trai của Pasenadi (Rockhill, p.48)).
Chị gái của Pasenadi, Kosaladevī, đã kết hôn với Bimbisāra. Mahā Kosala đã trao cho bà một ngôi làng ở Kāsi như một phần của của hồi môn, để làm tiền tắm gội cho bà. Khi Ajātasattu giết Bimbisāra, Kosaladevī đã chết vì đau buồn, và Pasenadi đã tịch thu ngôi làng ở Kāsi, nói rằng không một kẻ giết cha nào được sở hữu một ngôi làng vốn thuộc về hắn theo quyền thừa kế. Tức giận vì điều này, Ajātasattu đã tuyên chiến với người bác già của mình. Ban đầu, chiến thắng thuộc về Ajātasattu, nhưng Pasenadi có các điệp viên đã báo cáo cho ông một kế hoạch tấn công do Trưởng lão Dhanuggahatissa đề xuất, trong một cuộc trò chuyện với đồng đạo của ông là Mantidatta, và trong chiến dịch thứ tư, Pasenadi đã bắt Ajātasattu làm tù binh, và từ chối thả ông ta cho đến khi ông ta từ bỏ quyền thừa kế ngai vàng. Khi ông ta từ bỏ, Pasenadi không chỉ gả con gái mình là Vajirā cho ông ta, mà còn trao cho cô, như một món quà cưới, chính ngôi làng đang tranh chấp (Ja.ii.237, 403; iv.342f).
Ba năm sau, Viḍūḍabha nổi dậy chống lại cha mình. Trong việc này, ông ta được tổng chỉ huy quân đội là Dīgha Kārāyaṇa, cháu trai của Bandhula (q.v.), giúp sức. Bandhula, thủ lĩnh của người Malla, ghê tởm với sự phản trắc của chính người dân mình, đã tìm nơi nương tựa với người bạn học cũ, Pasenadi, tại Sāvatthī. Vợ của Bandhula, Mallikā, sinh cho ông ba mươi hai người con trai, dũng cảm và có học thức. Pasenadi, do nghe theo những lời dèm pha của các vị quan tham nhũng, đã lên kế hoạch để giết Bandhula và tất cả các con trai của ông trong khi họ đang đi dẹp một cuộc nổi loạn ở biên giới. Vợ của BandhuIa là một tín đồ sùng đạo của giáo lý Đức Phật, và không tỏ ra oán giận nhà vua vì hành động phản trắc này. Điều này làm động lòng nhà vua, và ông đã thực hiện mọi sự chuộc lỗi có thể. Nhưng Dīgha Kārāyaṇa không bao giờ tha thứ cho ông, và có một lần khi Pasenadi đến thăm Đức Phật tại Medatalumpa (Uḷumpa), để lại vương hiệu hoàng gia cho vị tổng chỉ huy quân đội, Dīgha Kārāyaṇa đã lợi dụng cơ hội này, rút lực lượng cận vệ của nhà vua, chỉ để lại một con ngựa duy nhất và một nữ tỳ, vội vã quay trở lại kinh đô và tôn Viḍūḍabha làm vua. Khi Pasenadi nghe tin này, ông vội vã đến Rājagaha để tranh thủ sự hỗ trợ của Ajātasattu; nhưng vì đã muộn nên cổng thành đã đóng. Kiệt sức vì cuộc hành trình, ông nằm xuống trong một sảnh đường bên ngoài thành phố, nơi ông qua đời trong đêm.
Khi Ajātasattu nghe tin, ông đã cử hành tang lễ cho thi hài nhà vua với sự long trọng lớn. Ông muốn hành quân ngay lập tức chống lại Viḍūḍabha, nhưng đã từ bỏ theo lời khuyên của các vị quan (MN.ii.118; MNa.ii.753ff.; Dhpa.i.353ff.; Ja.iv.150ff).
Pasenadi có một người chị gái, Sumanā, người đã có mặt trong lần yết kiến đầu tiên của ông với Đức Phật và đã quyết định gia nhập Tăng đoàn, nhưng bà đã trì hoãn làm như vậy vì khi đó bà phải chăm sóc người bà nội già yếu của họ. Pasenadi rất yêu quý bà nội của mình, và tràn ngập đau buồn khi bà qua đời ở tuổi một trăm hai mươi. Sau khi bà qua đời, Sumanā trở thành tỳ-kheo-ni và chứng quả vị Arahant (Thīga.22; SN.i.97; AN.iii.32). Tài sản của bà lão đã được trao cho các tỳ-kheo, Đức Phật đã cho phép đặc biệt để họ có thể nhận được (Vin.ii.169).
Một trong số những tài sản quý giá nhất của nhà vua là con voi Seta (AN.iii.345); ông có hai con voi khác là Bhadderaka (hoặc Pāveyyaka) (Dhpa.iv.25) và Puṇḍarīka (Dhammapada Commentary Dhp-a.ii.1). Cũng có đề cập (Ja.iii.134f) về một con diệc cưng sống trong cung điện và truyền đưa thông điệp. Truyền thuyết nói (SNa.i.115; Ja.i.382ff) rằng Pasenadi đã sở hữu viên ngọc hình bát giác mà Sakka đã trao cho Kusa. Ông rất quý trọng nó, dùng nó làm viên ngọc trên khăn xếp của mình, và rất buồn bã khi có tin báo mất; tuy nhiên, nó đã được tìm thấy với sự giúp đỡ và khuyên bảo của Ānanda. Jātaka Commentary ghi lại rằng Pasenadi đã xây dựng một tu viện ở phía trước Jetavana. Nó được gọi là Rājakārāma, và Đức Phật thỉnh thoảng ở lại đó (Ja.ii.15). Theo Huyền Trang (Xuanzang), Pasenadi cũng xây dựng một tu viện cho Pajāpatī Gotamī (Beal-Xuan.ii.2).
Vị tế sư của Pasenadi, Aggidatta (q.v.) ban đầu là tế sư của Mahā Kosala. Do đó, Pasenadi đã dành cho ông sự kính trọng lớn. Điều này gây phiền toái cho Aggidatta, và ông đã ban phát tài sản của mình cho người nghèo và xuất gia từ bỏ thế gian. Dhpa.iii.241ff.
Snpa. (580) nói rằng Bāvarī là tế sư của Mahā Kosala và Pasenadi đã theo học ông. Khi Pasenadi lên ngôi, Bāvarī đã bày tỏ ước nguyện từ bỏ thế gian. Nhà vua đã cố gắng ngăn cản ông nhưng không thành công; tuy nhiên, ông đã thuyết phục được Bāvarī sống trong công viên hoàng gia. Bāvarī, sau khi ở đó một thời gian, nhận thấy cuộc sống trong thành phố không phù hợp. Sau đó nhà vua cử hai vị quan của mình đi thiết lập một ẩn thất thích hợp cho Bāvarī.
Vị quan của Pasenadi, Santati (q.v.), người đã từng được cho phép cai trị trong một tuần thay mặt nhà vua như một phần thưởng cho việc dập tắt một vụ tranh chấp biên giới, đã đem tài sản của mình cho người nghèo và từ bỏ thế gian giống như Aggidatta (Dhpa.iii.28ff). Nhà vua luôn sẵn sàng tôn vinh những người đã nhận được sự khen ngợi của Đức Phật, như trong trường hợp của Kāṇā (Dhp--a.ii.150ff), Cūḷa Ekasātaka (Dhp--a.iii.2ff) hay Aṅgulimāla (MN.ii.100); mặt khác, ông không ngần ngại bày tỏ sự không đồng tình đối với những người coi thường giáo lý của Đức Phật, ví dụ, Upananda (SN.i.153f).
Pasenadi thích trở thành người đứng đầu trong việc cúng dường cho Đức Phật và Tăng đoàn của ngài. Đó là lý do tại sao ông tổ chức Asadisadāna (q.v.) dưới sự hướng dẫn và truyền cảm hứng của Mallikā; nhưng ông đã bị tổn thương khi bài thuyết pháp tri ân của Đức Phật dường như đối với ông là không tương xứng với số tiền khổng lồ (mười bốn crore) mà ông đã chi. Sau đó Đức Phật giải thích với ông rằng sự thiếu nhiệt tình này là do cân nhắc đến vị quan Kāḷa của nhà vua. Khi nhà vua biết được rằng Kāḷa không đồng tình với cách thức phung phí mà tiền bạc đã được chi trả cho buổi bố thí, ông đã trục xuất ông ta khỏi triều đình, trong khi ông cho phép vị quan Juṇha, người đã thúc đẩy việc bố thí, cai trị vương quốc trong bảy ngày (Dhpa.iii.188ff).
Pasenadi dường như đã thích thú với những cuộc thảo luận về các chủ đề liên quan đến Pháp. Đã có sự đề cập đến Kosalasaṁyutta, ghi lại một số cuộc trò chuyện mà ông đã có với Đức Phật khi đến thăm ngài tại Sāvatthī; ngay cả khi Pasenadi đang bận rộn với các công việc nhà nước ở các vùng khác của vương quốc, ông sẽ đến thăm Đức Phật và cùng ngài đàm đạo nếu ngài ở bất cứ nơi nào trong khu vực lân cận. Hai cuộc trò chuyện như vậy được ghi lại trong Dhammacetiyasutta (q.v.) và Kaṇṇakatthalasutta (q.v.). Nếu Đức Phật không có mặt, ông sẽ tìm một vị đệ tử. Vì vậy, Bāhitikasutta (q.v.) ghi lại một cuộc thảo luận giữa Pasenadi và Ānanda trên bờ sông Aciravatī. Có lần khi Pasenadi ở Toraṇavatthu, nằm giữa đường từ Sāketa đến Sāvatthī, ông nghe tin Khemā Therī đang ở đó, và ngay lập tức đến thăm và nói chuyện với bà (SN.iv.374ff). Rhys Davids nghĩ (Buddhist India, p.10) rằng Pasenadi rõ ràng là một tước hiệu chính thức và tên riêng của nhà vua là Agnidatta. Ông dựa vào phỏng đoán này trên thực tế rằng trong Divyāvadāna (p. 620) vị vua đã trao Ukkaṭṭhā cho Pokkharasādi được gọi là Agnidatta, trong khi trong Dīghanikāya (i.87) ông được gọi là Pasenadi, và rằng Pasenadi được sử dụng, như một danh xưng cho một số vị vua. Tuy nhiên, bằng chứng không đủ để đưa ra bất kỳ kết luận chắc chắn nào (ví dụ, trong Divy.369, đối với một vị vua của Magadha và một lần nữa trong Kathāsaritsāgara i.268, 298). Uda. (104) giải thích Pasenadi là “paccantaṁ parasenaṁ jinātī ti Pasenadi.” Theo các nguồn tài liệu của Tây Tạng, ông được gọi như vậy vì toàn bộ đất nước đã được thắp sáng vào thời điểm ông sinh ra (Rockhill, p. 16).
Theo Anāgatavaṁsa (JPTS 1886, p. 37), Pasenadi là một Bodhisatta. Ông sẽ là vị Phật tương lai thứ tư.
Suttavibhaṅga (Vin.iv.298) đề cập đến một Cittāgāra (? Phòng Trưng Bày Nghệ Thuật) thuộc về ông.