Mahā Moggallāna Thera draft
Mahā Moggallāna Thera. The second of the Chief Disciples of Gotama Buddha. He was born in Koḷitagāma near Rājagaha, on the same day as Sāriputta (they were both older than the Buddha), and was called Koḷita after his village. His mother was a Brāhmiṇī called Moggalī (Moggallāni), and his father was the chief householder of the village. Moggallāna’s and Sāriputta’s families had maintained an unbroken friendship for seven generations, and so the children were friends from their childhood. Sāriputta had five hundred golden palanquins and Moggallāna five hundred carriages drawn by thoroughbreds. One day the two friends went together to see a mime play (giraggasamajjā), and there, realizing the impermanence of things, decided to renounce the world. They first lived as disciples of Sañjaya, and then wandered all over Jambudīpa, discussing with all learned men, but finding no satisfaction. Then they separated, after agreeing that whoever first succeeded in finding what they sought should inform the other.
After some time, Sāriputta, wandering about in Rājagaha, met Assaji, was converted by him to the faith of the Buddha, and became a Sotāpanna. He found Moggallāna and repeated the stanza he had heard from Assaji (ye dhammā hetuppabhavā, etc.), and Moggallāna also became a Sotāpanna. The two then resolved to visit the Buddha at Veḷuvana, after an unsuccessful attempt to persuade Sañjaya to accompany them. Sañjaya’s disciples, however, five hundred in number, agreed to go, and they all arrived at Veḷuvana. The Buddha preached to them, and ordained them by the “ehi bhikkhu” pabbajjā. All became Arahants except Sāriputta and Moggallāna. Moggallāna went to the hamlet of Kallavāla in Magadha, and there, on the seventh day after his ordination, drowsiness overcame him as he sat meditating (for details see Pacalasutta, AN.iv.85f, where the village is called Kallavālamutta). The Buddha knew this, and appearing before him, exhorted him to be zealous. That very day he attained Arahant-ship.
On the day that Sāriputta and Moggallāna were ordained, the Buddha announced in the assembly of monks that he had assigned to them the place of Chief Disciples and then recited the Pātimokkha. The monks were offended that newcomers should be shown such great honour. But the Buddha told them how these two had for a whole asaṅkheyya and one hundred thousand aeons strenuously exerted themselves to win this great eminence under him. They had made the first resolve in the time of Anomadassī Buddha. Moggallāna had been a householder, named Sirivaḍḍha, and Sāriputta a householder, called Sarada. Sarada gave away his immense wealth and became an ascetic. The Buddha visited him in his hermitage, where Sarada and his seventy-four thousand pupils showed him great honour. Anomadassī’s chief disciple, Nisabha, gave thanks, and Sarada made a vow that he would become the chief disciple of some future Buddha. Anomadassī saw that his wish would be fulfilled and told him so.
After the Buddha’s departure, Sarada went to Sirivaḍḍha, and, announcing the Buddha’s prophecy, advised Sirivaḍḍha to wish for the place of second disciple. Acting on this advice, Sirivaḍḍha made elaborate preparations and entertained the Buddha and his monks for seven days. At the end of that time, he announced his wish to the Buddha, who declared that it would be fulfilled. From that time, the two friends, in that and subsequent births, engaged in good deeds. ANa.i.84ff.; Ap.ii.31ff.; Dhpa.i.73f.; Snpa.i.326ff.; the story of the present is given in brief at Vin.i.39ff.
Sāriputta and Moggallāna are declared to be the ideal disciples, whose example others should try to follow (e.g., SN.ii.235; AN.i.88). In the Saccavibhaṅgasutta (MN.iii.248) the Buddha thus distinguishes these “twin brethren” from the others: “Sāriputta is as she who brings forth and Moggallāna is as the nurse of what is brought forth; Sāriputta trains in the fruits of conversion, Moggallāna trains in the highest good. Sāriputta is able to teach and make plain the four Noble Truths; Moggallāna, on the other hand, teaches by his iddhipāṭihāriya” (Bva.31). Moggallāna’s pre-eminence lay in his possession of iddhi power (AN.i.23). He could create a living shape innumerable times and could transfer himself into any shape at will. Thag.vs.1183; he is recorded as saying that he could crush Sineru like a kidney bean, and, rolling the earth like a mat between his fingers, could make it rotate like a potter’s wheel, or could place the earth on Sineru like an umbrella on its stand (Dhpa.iii.212). When the Buddha and his monks failed to get alms in Verañjā, Moggallāna offered to turn the earth upside down, so that the essence of the earth, which lay on the under surface, might serve as food. He also offered to open a way from Nalerupucimanda to Uttarakuru, that the monks might easily go there for alms; but this offer was refused by the Buddha (Vin.iii.7; Vin-a.i.182f.; Dhpa.ii.153).
Several instances are given of this special display of iddhi. Once, at the Buddha’s request, with his great toe he shook the Migāramātupāsāda, and made it rattle in order to terrify some monks who sat in the ground floor of the building, talking loosely and frivolously, regardless even of the fact that the Buddha was in the upper storey. See Pasādakampanasutta, SN.v.269ff.; also the Utthāṇasutta, Snpa.i.336f.
On another occasion, when Moggallāna visited Sakka to find out if he had profited by the Buddha’s teaching, he found him far too proud and obsessed by the thought of his own splendour. He thereupon shook Sakka’s palace, Vejayanta, till Sakka’s hair stood on end with fright and his pride was humbled (See Cūḷa Taṇhāsaṅkhayasutta, MN.i.251ff). Again, Moggallāna is mentioned as visiting the Brahma world in order to help the Buddha in quelling the arrogance of Bakabrahma. He himself questioned Baka in solemn conclave in the Sudhammā Hall in the Brahma world and made him confess his conviction that his earlier views were erroneous. Thag.vs.1198; Thaga.ii.185; SN.i.144f.; other visits of his to the Brahma world are also recorded when he held converse with Tissa Brahma (AN.iii.331ff.; iv.75ff.; cp. Mhv.i.54ff.).
In the Māratajjanīyasutta (MN.i.332ff) we are told how Māra worried Moggallāna by entering into his belly, but Moggallāna ordered him out and told him how he himself had once been a Māra named Dūsī whose sister Kāḷī was the mother of the present Māra. Dūsī incited the householders against Kakusandha Buddha and was, as a result, born in purgatory.
But, according to the Commentaries (e.g., Thaga.ii.188ff), Moggallāna’s greatest exhibition of iddhi power was the subjugation of the Nāga Nandopananda. No other monk could have survived the ordeal because no other was able to enter so rapidly into the fourth jhāna; which was the reason why the Buddha would give permission to no other monk but Moggallāna to quell the Nāga’s pride. Similar, in many ways, was his subjection of the Nāga who lived near the hermitage of Aggidatta (Dhpa.iii.242, q.v.). Moggallāna could see, without entering into any special state of mind, Petas and other spirits invisible to the ordinary mortal eye (see, e.g., Dhpa.ii.64; iii.60, 410f., 479; SN.ii.254ff.; where he saw Petas while in the company of Lakkhaṇa; cp. Avś.i.246ff.). He would visit various worlds and bring back to the Buddha reports of their inhabitants (see also Mhv.i.4ff. regarding his visit to the Nirayas), which the Buddha used in illustration of his sermons. The Vimānavatthu (see also Dhpa.iii.291, re Nandiya, and iii.314) contains a collection of stories of such visits, and we are told (SN.v.366f) that Moggallāna’s visits to the Deva worlds, e.g., that to Tāvatiṁsa were very welcome to the Devas.
Though Moggallāna’s pre-eminence was in iddhi power, yet in wisdom, too, he was second only to Sāriputta. These two could answer questions within the range of no other disciple of the Buddha (Dhpa.iii.227). The Buddha paid a compliment to Moggallāna’s powers of preaching, when, having preached himself to the Sākiyans in their new Mote Hall at Kapilavatthu, he asked Moggallāna, after their departure, to talk to the monks, as he himself was weary. And Moggallāna spoke to them of lusts and of the means of getting rid of them. At the end of the sermon the Buddha praised him warmly (SN.iv.183ff). Mention is made elsewhere of eloquent sermons preached by him on the jhānas (SN.iv.262-9), on qualities which lead to true emancipation (AN.v.155ff), and of visits paid to him by Sakka in company with numerous other gods in order to hear him preach. Other Devas also went to hear him – e.g., Candana, Suyāma, Santusita, Sunimitta and Vasavatti (SN.iv. 269-80). He was also consulted by those, such as Vacchagotta (e.g., SN.iv.391ff), and Vappa (AN.ii.196ff), eager to learn from him the teachings of the Buddha. When the Buddha went to preach the Abhidhamma in Tāvatiṁsa, it was to Moggallāna that he entrusted the task of preaching to the people who were waiting for his return. Moggallāna, therefore, provided for these people spiritually, while Anāthapiṇḍika looked after their bodily needs (Dhpa.iii.219). When the time drew near for the Buddha’s return, Moggallāna, at the request of the people, went to Tāvatiṁsa, diving into the earth and climbing Sineru, in full view of them all, in order to find out what the Buddha intended doing, so that the people might be kept informed (Dhpa.224; Ja.iv.265; cp. Divy.375). No task, which he might be told by the Buddha to perform, seemed to Moggallāna too insignificant. Thus we find him employed by the Buddha as messenger to the Arahant Uggasena, telling him that the Buddha wished to see him (ibid., iv.62). He was also sent to Sakkhara, to Macchariya Kosiya, to check his miserliness and bring him to Jetavana (ibid., i.369f.; Ja.i.347); and to Sīlavā, whom Ajātasattu was plotting to kill (Thaga.i.536). When Visākhā was building the Migāramātupāsāda and the Buddha was away on one of his journeys, Moggallāna, because of his iddhi power, and five hundred monks were left to supervise the work, which was carried through without difficulty (Dhpa.i.414f). The Buddha placed great faith in his two chief disciples and looked to them to keep the Saṅgha pure. There is one instance recorded of Moggallāna seizing a wicked monk, thrusting outside and bolting the door (AN.iv.204ff.). Once, when a monk charged Sāriputta with having offended him as he was about to start on a journey, Moggallāna and Ānanda went from lodging to lodging to summon the monks that they might hear Sāriputta vindicate himself (Vin.ii.236; AN.iv.374).
Their fame had reached even to the Brahma world, for we find Tudu Brahma singing their praises, much to the annoyance of the Kokālika monk (Kokalika had a great hatred of them – e.g., AN.v.170ff.; Snp., p. 231ff.; Snpa.ii.473ff).
When Devadatta created a schism among the monks and took five hundred of them to Gayāsīsa, the Buddha sent Sāriputta and Moggallāna to bring them back. They were successful in this mission (Dhpa.i.143ff.; see also Dhpa.ii.109f., where they were sent to admonish the Assaji-Punabbasukā). Kakudha Koḷiyaputta, once servant of Moggallāna and later born in a huge manomayakāya, had warned Moggallāna of Devadatta’s intrigues against the Buddha, but the Buddha ignored this information carried to him by Moggallāna (Vin.ii.185; AN.iii.122ff). When Rāhula, the Buddha’s son, was ordained, Sāriputta was his preceptor and Moggallāna his teacher (Ja.i.161; see Snpa.i.304f., where the account is slightly different. There Moggallāna is spoken of as Rāhula’s kammavācācariya.). Moggallāna seems to have carried out diligently the charge laid on him by the Buddha of looking after the monks’ welfare. Among the verses, attributed to him in the Theragāthā, are several containing exhortations to his colleagues (Thag.vss.1146-9, 1165f); some of the colleagues are mentioned by name – e.g., Tissa, Vaḍḍhamāna and Poṭṭhila (Thag.vss.1162, 1163, 1174f). Elsewhere (SN.i.194f) mention is made of his living at Kāḷasilā, with a company of five hundred monks, watching over them and discovering that all were Arahants. Vaṅgīsa witnessed this and praised Moggallāna in verse before the Buddha.
The love existing between Moggallāna and Sāriputta was mutual, as was the admiration. Sāriputta’s verses in praise of Moggallāna (Thag.vss.1178-81) are even more eloquent than those of Moggallāna in praise of Sāriputta (Thag.vss.1176). Their strongest bond was the love of each for the Buddha; when away from him, they would relate to each other how they had been conversing with him by means of the divine ear and the divine eye, e.g., SN.ii.275ff.; Moggallāna elsewhere alsotells the monks of a conversation he held with the Buddha by means of these divine powers (SN.ii.273f.). For another discussion between Sāriputta and Moggallāna, see AN.ii.154f.
In the Mahā Gosiṅgasutta (MN.i.212) we find them staying in the Gosiṅgasālavana in the company of Mahā Kassapa, Ānanda, Revata and Anuruddha, engaged in friendly discussion, referring their conclusions to the Buddha for his opinion. Sāriputta, Moggallāna, and Anuruddha are again mentioned as staying in the Ketakavana in Sāketa (SN.v.174f., 299). Among discussions between Anuruddha and Moggallāna is recorded one in which Anuruddha speaks of the value of cultivating the four satipaṭṭhānas (SN.v.294f). It seems to have been usual for Sāriputta and Moggallāna, in their journeys, to travel together at the head of the monks, and lay disciples, who gave alms to the monks, were anxious to include them in their invitations. Veḷukaṇḍaki in Dakkhiṇagiri (AN.iii.336; iv.63); and Cittagahapati in Macchikāsaṇḍa (Dhpa.ii.74f.).
Moggallāna died before the Buddha, Sāriputta dying before either. The Theragāthā contains several verses attributed to Moggallāna regarding Sāriputta’s death (vs.1158-61). Sāriputta died on the full moon day of Kattika and Moggallāna two weeks later, on the new moon day (SNa.iii.181).
According to the Commentaries (Ja.v.125ff) his death resulted from a plot of the Nigaṇṭhas. Moggallāna used to visit various worlds and return with his report that he had discovered that those who followed the Buddha’s teaching reached happy worlds, while the followers of the heretics were reborn in woeful conditions. These statements diminished the number of the heretics and they bribed brigands to kill Moggallāna. They surrounded the Elder’s cell in Kāḷasilā, but he, aware of their intentions, escaped through the keyhole. On six successive days this happened; on the seventh, they caught him and beat him, crushing his bones and leaving him for dead. Having recovered consciousness, with a great effort of will, he dragged himself to the Buddha in order to take his leave, and there he died, to the sorrow of the Deva worlds. This sad death is said to have been the result of a sin committed by him in a previous birth. Acting on the instigation of his wife, he had taken his blind parents into a forest, where, pretending that they were attacked by thieves, he had beaten them to death. For this deed he suffered in hell for innumerable years, and in his last birth lost his life by violence.
The account in Dhpa.iii.65ff. differs in several details. The thieves tried for two months before succeeding in their plot and, in the story of the past, when the blind parents were being beaten, they cried out to the supposed thieves to spare their son. Moggallāna, very touched by this, did not kill them. Before passing into Nibbāna, he preached to the Buddha, at his request, and performed many miracles, returning to Kāḷasilā to die. According to the Jātaka account his cremation was performed with much honour, and the Buddha had the relics collected and a Thūpa erected in Veḷuvana.
Moggallāna’s body was of the colour of the blue lotus or the rain cloud (Bv.i.58). There exists in Ceylon an oral tradition that this colour is due to his having suffered in hell in the recent past!
Moggallāna is connected with characters in several Jātakas: thus, he was
- Kisavaccha in the Indriyajātaka (Ja 423, Ja.iii.469),
- Sakka in the Illīsa (Ja 78, Ja.i. 354),
- one of the Devas in the Kakkāru (Ja 326, Ja.iii.90),
- the tortoise in the Kuruṅgamiga (Ja 206, Ja.ii.155),
- Candasena in the Khaṇḍahāla (Ja 542, Ja.vi.157),
- the senāpati in the Cūḷa Sutasoma (Ja 525, Ja.v.192),
- the youngest bird in the Javanahaṁsa (Ja 476, Ja.iv. 218),
- the elephant in the Tittira (Ja 37, Ja.i.92),
- the tiger in the Tittira (Ja 319, Ja.iii.543),
- Āyura in the Dasaṇṇaka (Ja 401, Ja. iii.341),
- the jackal in the Pañcūposatha (Ja 490, Ja. iv. 332),
- Suriya in the Biḷārikosiya (Ja 450, Ja.iv. 69),
- one of the brothers in the Bhisa (Ja 488, Ja.iv.314),
- Subhaga in the Bhūridatta (Ja 543, Ja.vi.219),
- the old tortoise in the Mahā Ukkusa (Ja 486, Ja.iv.297),
- Migājina in the Mahā Janaka (Ja 539, Ja.vi. 68),
- Bījaka in the Mahā Nāradakassapa (Ja 544, Ja.vi.255),
- the king’s charioteer in the Rājovāda (Ja 334, Ja.ii.5),
- the tiger in the Vaṇṇāroha (Ja 361, Ja.iii.193),
- the Garuḷa king in the Vidhurapaṇḍita (Ja 545, Ja.vi.329),
- the tiger in the Vyaggha (Ja 272, Ja.ii.358),
- the rat in the Saccaṅkira (Ja 73, Ja.i.32),
- Bhadrakāra in the Sambhava (Ja 515, Ja.v.67),
- Kisavaccha in the Sarabhaṅga (Ja 522, Ja.v.151),
- the jackal in the Sasa (Ja 316, Ja.iii.56),
- Canda in the Sudhābhojana (Ja 522, Ja.v.412), and
- Gopāla in the Hatthipāla (Ja 509, Ja.iv.491).
Mahā Yaññavagga. The fifth section of the Sattakanipāta of the Aṅguttaranikāya. AN.iv.39-67.
Mahā Moggallāna Thera. Vị đệ tử thứ hai trong hai vị Thượng thủ đệ tử của Gotama Buddha. Ông sinh tại Koḷitagāma gần Rājagaha, cùng ngày với Sāriputta (cả hai đều lớn tuổi hơn Đức Phật), và được gọi là Koḷita theo tên ngôi làng của ông. Mẹ của ông là một nữ Bà-la-môn tên là Moggalī (Moggallāni), và cha của ông là vị trưởng giả đứng đầu của ngôi làng. Gia đình của Moggallāna và gia đình của Sāriputta đã duy trì một tình bạn không gián đoạn trong bảy thế hệ, và do đó hai đứa trẻ đã là bạn bè từ thời thơ ấu của chúng. Sāriputta có năm trăm chiếc kiệu vàng và Moggallāna có năm trăm cỗ xe do những con ngựa thuần chủng kéo. Một ngày nọ, hai người bạn cùng nhau đi xem một vở kịch câm (giraggasamajjā), và ở đó, khi nhận ra sự vô thường của vạn vật, họ đã quyết định từ bỏ thế gian. Ban đầu họ sống như những đệ tử của Sañjaya, và sau đó đi lang thang khắp Jambudīpa, thảo luận với tất cả những người học thức, nhưng không tìm thấy sự thỏa mãn nào. Sau đó họ chia tay, sau khi thỏa thuận rằng bất cứ ai thành công trước trong việc tìm thấy điều họ tìm kiếm thì phải báo cho người kia biết.
Sau một thời gian, Sāriputta, đang lang thang ở Rājagaha, đã gặp Assaji, được vị này cải đạo theo đức tin của Đức Phật, và trở thành một Sotāpanna. Ông tìm thấy Moggallāna và lặp lại bài kệ mà ông đã nghe được từ Assaji (ye dhammā hetuppabhavā, etc.), và Moggallāna cũng trở thành một Sotāpanna. Sau đó hai người quyết định đến thăm Đức Phật tại Veḷuvana, sau một nỗ lực không thành công trong việc thuyết phục Sañjaya đi cùng họ. Tuy nhiên, các đệ tử của Sañjaya, với số lượng là năm trăm người, đã đồng ý đi theo, và tất cả họ đều đến Veḷuvana. Đức Phật đã thuyết pháp cho họ, và ban cho họ sự thọ giới bằng lễ pabbajjā “ehi bhikkhu”. Tất cả đều trở thành các Arahant ngoại trừ Sāriputta và Moggallāna. Moggallāna đi đến xóm Kallavāla ở Magadha, và ở đó, vào ngày thứ bảy sau khi được thọ giới, sự buồn ngủ đã chế ngự ông khi ông đang ngồi thiền định (về chi tiết xem Pacalasutta, AN.iv.85f, ở đó ngôi làng được gọi là Kallavālamutta). Đức Phật đã biết điều này, và hiện ra trước mặt ông, khuyên nhủ ông hãy tinh tấn. Ngay trong ngày hôm đó ông đã đắc quả vị Arahant.
Vào ngày Sāriputta và Moggallāna được thọ giới, Đức Phật đã tuyên bố trong hội chúng các tỳ-kheo rằng ngài đã chỉ định họ vào vị trí của những Thượng thủ đệ tử và sau đó tụng Pātimokkha. Các tỳ-kheo cảm thấy bất bình vì những người mới đến lại được ban cho vinh dự to lớn như vậy. Nhưng Đức Phật đã kể cho họ nghe hai người này đã dốc sức nỗ lực miệt mài trong suốt một asaṅkheyya và một trăm ngàn đại kiếp như thế nào để giành được vị trí lỗi lạc này dưới sự dẫn dắt của ngài. Họ đã thực hiện lời phát nguyện đầu tiên vào thời kỳ của Anomadassī Buddha. Moggallāna từng là một gia chủ, tên là Sirivaḍḍha, và Sāriputta là một gia chủ, tên là Sarada. Sarada đã cho đi khối tài sản khổng lồ của mình và trở thành một vị đạo sĩ. Đức Phật đã đến thăm ông trong am thất của ông, nơi Sarada và bảy mươi tư ngàn học trò của ông đã bày tỏ sự tôn kính to lớn đối với ngài. Vị đệ tử trưởng của Anomadassī, Nisabha, đã nói lời cảm tạ, và Sarada đã lập một lời thề nguyện rằng ông sẽ trở thành vị đệ tử trưởng của một vị Phật tương lai nào đó. Anomadassī thấy rằng mong ước của ông sẽ được hoàn thành và đã nói cho ông biết điều đó.
Sau khi Đức Phật rời đi, Sarada đi đến chỗ Sirivaḍḍha, và, tuyên bố lời tiên tri của Đức Phật, đã khuyên Sirivaḍḍha hãy mong ước vị trí của người đệ tử thứ hai. Làm theo lời khuyên này, Sirivaḍḍha đã thực hiện những sự chuẩn bị chu đáo và thiết đãi Đức Phật cùng các tỳ-kheo của ngài trong bảy ngày. Vào cuối thời gian đó, ông đã thông báo mong ước của mình cho Đức Phật, ngài đã tuyên bố rằng nó sẽ được hoàn thành. Từ thời điểm đó, hai người bạn, trong kiếp đó và những kiếp sau đó, đã tham gia vào các thiện sự. ANa.i.84ff.; Ap.ii.31ff.; Dhpa.i.73f.; Snpa.i.326ff.; câu chuyện về hiện tại được đưa ra một cách tóm tắt tại Vin.i.39ff.
Sāriputta và Moggallāna được tuyên bố là những người đệ tử lý tưởng, tấm gương mà những người khác nên cố gắng noi theo (e.g., SN.ii.235; AN.i.88). Trong Saccavibhaṅgasutta (MN.iii.248), Đức Phật đã phân biệt “anh em song sinh” này với những người khác như sau: “Sāriputta giống như người mẹ sinh con và Moggallāna giống như người nhũ mẫu nuôi dưỡng đứa bé được sinh ra; Sāriputta huấn luyện trong các quả vị của sự cải đạo, Moggallāna huấn luyện trong sự toàn thiện cao nhất. Sāriputta có khả năng giảng dạy và làm sáng tỏ Tứ Diệu Đế; Moggallāna, mặt khác, giảng dạy bằng iddhipāṭihāriya của mình” (Bva.31). Sự xuất chúng của Moggallāna nằm ở việc ông sở hữu thần thông (iddhi) (AN.i.23). Ông có thể tạo ra một hình thể sống đếm không xuể những lần và có thể biến đổi bản thân thành bất kỳ hình thể nào theo ý muốn. Thag.vs.1183; ông được ghi nhận đã nói rằng ông có thể nghiền nát Sineru giống như một hạt đậu thận, và, cuộn trái đất lại như một chiếc chiếu giữa những ngón tay của mình, có thể khiến nó quay tròn như một bàn xoay của thợ gốm, hoặc có thể đặt trái đất lên trên Sineru giống như một chiếc ô đặt trên giá đỡ của nó (Dhpa.iii.212). Khi Đức Phật và các tỳ-kheo của ngài không nhận được khất thực ở Verañjā, Moggallāna đã đề nghị lộn ngược trái đất lại, để tinh chất của trái đất, thứ nằm ở mặt dưới, có thể đóng vai trò như thức ăn. Ông cũng đề nghị mở một con đường từ Nalerupucimanda đến Uttarakuru, để các tỳ-kheo có thể dễ dàng đi đến đó để khất thực; nhưng lời đề nghị này đã bị Đức Phật từ chối (Vin.iii.7; Vin-a.i.182f.; Dhpa.ii.153).
Một số trường hợp đã được đưa ra về sự thể hiện đặc biệt này của iddhi. Một lần nọ, theo lời yêu cầu của Đức Phật, với ngón chân cái của mình, ông đã làm rung chuyển Migāramātupāsāda, và làm cho nó kêu lách cách nhằm làm cho một số tỳ-kheo đang ngồi ở tầng trệt của tòa nhà, nói chuyện buông thả và phù phiếm kinh hãi, bất chấp cả thực tế là Đức Phật đang ở tầng trên. Xem Pasādakampanasutta, SN.v.269ff.; xem thêm Utthāṇasutta, Snpa.i.336f.
Trong một dịp khác, khi Moggallāna đến thăm Sakka để tìm hiểu xem liệu ngài có hưởng lợi từ lời dạy của Đức Phật hay không, ông thấy ngài quá tự cao và bị ám ảnh bởi ý nghĩ về sự tráng lệ của chính mình. Do đó, ông đã làm rung chuyển cung điện của Sakka, Vejayanta, cho đến khi tóc của Sakka dựng đứng vì kinh sợ và lòng kiêu hãnh của ngài bị hạ thấp (Xem Cūḷa Taṇhāsaṅkhayasutta, MN.i.251ff). Một lần nữa, Moggallāna được nhắc đến là đang đến thăm cõi Brahma nhằm giúp Đức Phật trong việc dẹp tan sự kiêu ngạo của Bakabrahma. Đích thân ông đã chất vấn Baka trong một hội nghị trang nghiêm tại Hội trường Sudhammā trong cõi Brahma và buộc vị này phải thừa nhận sự xác tín của ông ta rằng những quan điểm trước đây của ông ta là sai lầm. Thag.vs.1198; Thaga.ii.185; SN.i.144f.; những chuyến viếng thăm khác của ông đến cõi Brahma cũng được ghi lại khi ông đàm đạo với Tissa Brahma (AN.iii.331ff.; iv.75ff.; so sánh với Mhv.i.54ff.).
Trong Māratajjanīyasutta (MN.i.332ff), chúng ta được kể về cách Māra đã quấy nhiễu Moggallāna bằng cách chui vào bụng ông, nhưng Moggallāna đã ra lệnh cho ông ta ra ngoài và kể cho ông ta nghe cách bản thân ông đã từng là một vị Māra tên là Dūsī, người có em gái là Kāḷī chính là mẹ của vị Māra hiện tại. Dūsī đã xúi giục các gia chủ chống lại Kakusandha Buddha và, kết quả là, đã đản sinh trong địa ngục.
Nhưng, theo các Chú giải (e.g., Thaga.ii.188ff), sự thể hiện vĩ đại nhất của Moggallāna về năng lực iddhi là việc khuất phục vị Nāga Nandopananda. Không một vị tỳ-kheo nào khác có thể sống sót qua thử thách này vì không một ai khác có khả năng thâm nhập vào jhāna thứ tư một cách nhanh chóng như vậy; đó là lý do tại sao Đức Phật sẽ không ban phép cho bất kỳ vị tỳ-kheo nào khác ngoại trừ Moggallāna để dẹp tan sự kiêu ngạo của vị Nāga này. Tương tự như vậy, về nhiều mặt, là việc ông khuất phục vị Nāga cư ngụ gần am thất của Aggidatta (Dhpa.iii.242, q.v.). Moggallāna có thể nhìn thấy, mà không cần phải thâm nhập vào bất kỳ trạng thái tâm trí đặc biệt nào, các Peta và những tinh linh khác vô hình đối với con mắt của người phàm tục (xem, e.g., Dhpa.ii.64; iii.60, 410f., 479; SN.ii.254ff.; nơi ông đã nhìn thấy các Peta khi đang ở cùng với Lakkhaṇa; cp. Avś.i.246ff.). Ông thường đến thăm nhiều thế giới khác nhau và mang về cho Đức Phật những bản báo cáo về những cư dân của chúng (xem thêm Mhv.i.4ff. liên quan đến chuyến viếng thăm của ông đến các Niraya), những điều mà Đức Phật đã sử dụng để làm ví dụ minh họa cho những bài pháp thoại của ngài. Vimānavatthu (xem thêm Dhpa.iii.291, re Nandiya, và iii.314) chứa một bộ sưu tập những câu chuyện về các chuyến viếng thăm như vậy, và chúng ta được kể lại (SN.v.366f) rằng những chuyến viếng thăm của Moggallāna đến các cõi chư thiên, e.g., cõi Tāvatiṁsa đã được chư thiên vô cùng hoan nghênh.
Mặc dù sự xuất chúng của Moggallāna nằm ở năng lực iddhi, nhưng xét về trí tuệ, ông cũng chỉ đứng sau Sāriputta. Hai người này có thể trả lời những câu hỏi nằm trong phạm vi không có bất kỳ người đệ tử nào khác của Đức Phật có thể làm được (Dhpa.iii.227). Đức Phật đã dành một lời khen ngợi cho khả năng thuyết pháp của Moggallāna, khi, sau khi đích thân ngài đã thuyết pháp cho những người Sākiya trong Hội trường Mote Hall mới của họ tại Kapilavatthu, ngài đã yêu cầu Moggallāna, sau khi họ rời đi, hãy nói chuyện với các tỳ-kheo, vì bản thân ngài đang mệt mỏi. Và Moggallāna đã nói với họ về những dục vọng và về các phương tiện để từ bỏ chúng. Vào cuối bài pháp thoại, Đức Phật đã khen ngợi ông một cách nồng nhiệt (SN.iv.183ff). Chỗ khác có đề cập đến những bài pháp thoại hùng hồn do ông thuyết giảng về các jhāna (SN.iv.262-9), về những phẩm chất dẫn đến sự giải thoát chân chính (AN.v.155ff), và về những chuyến viếng thăm mà Sakka cùng với vô số chư thiên khác đã đến gặp ông để nghe ông thuyết pháp. Chư thiên khác cũng đi đến để nghe ông – e.g., Candana, Suyāma, Santusita, Sunimitta và Vasavatti (SN.iv. 269-80). Ông cũng được thỉnh vấn bởi những người, như Vacchagotta (e.g., SN.iv.391ff), và Vappa (AN.ii.196ff), khao khát được học từ ông những lời dạy của Đức Phật. Khi Đức Phật đi đến cõi Tāvatiṁsa để thuyết giảng Abhidhamma, ngài đã giao phó nhiệm vụ thuyết pháp cho những người đang đợi ngài trở về cho Moggallāna. Do đó, Moggallāna đã cung cấp về mặt tinh thần cho những người này, trong khi Anāthapiṇḍika chăm lo cho những nhu cầu về thể xác của họ (Dhpa.iii.219). Khi thời điểm Đức Phật trở về đến gần, Moggallāna, theo lời thỉnh cầu của dân chúng, đã đi đến Tāvatiṁsa, lặn vào lòng đất và leo lên Sineru, dưới sự chứng kiến trọn vẹn của tất cả họ, nhằm tìm hiểu xem Đức Phật định làm gì, để dân chúng có thể được thông báo (Dhpa.224; Ja.iv.265; cp. Divy.375). Không có nhiệm vụ nào, mà ông có thể được Đức Phật bảo thực hiện, lại có vẻ quá tầm thường đối với Moggallāna. Do đó, chúng ta thấy ông được Đức Phật sử dụng làm người đưa tin đến vị Arahant Uggasena, báo cho ông ta biết rằng Đức Phật muốn gặp ông ta (ibid., iv.62). Ông cũng được cử đến Sakkhara, gặp Macchariya Kosiya, để ngăn chặn thói keo kiệt của ông ta và đưa ông ta đến Jetavana (ibid., i.369f.; Ja.i.347); và đến gặp Sīlavā, người mà Ajātasattu đang âm mưu sát hại (Thaga.i.536). Khi Visākhā đang xây dựng Migāramātupāsāda và Đức Phật đi vắng trong một chuyến đi của ngài, Moggallāna, nhờ năng lực iddhi của mình, đã giúp năm trăm tỳ-kheo được giao lại để giám sát công việc, nên công việc này đã được tiến hành xuyên suốt mà không gặp khó khăn (Dhpa.i.414f). Đức Phật đặt niềm tin to lớn vào hai vị thượng thủ đệ tử của ngài và mong đợi họ giữ cho Tăng đoàn được thanh tịnh. Có một trường hợp được ghi lại về việc Moggallāna tóm lấy một tỳ-kheo hung ác, tống ra ngoài và cài then cửa (AN.iv.204ff.). Một lần nọ, khi một tỳ-kheo buộc tội Sāriputta vì đã xúc phạm mình khi ông chuẩn bị khởi hành cho một chuyến đi, Moggallāna và Ānanda đã đi từ chỗ trọ này đến chỗ trọ khác để triệu tập các tỳ-kheo để họ có thể nghe Sāriputta tự minh oan cho mình (Vin.ii.236; AN.iv.374).
Danh tiếng của họ thậm chí đã vang đến tận cõi Brahma, vì chúng ta thấy Tudu Brahma ca ngợi họ, khiến cho vị tỳ-kheo Kokālika vô cùng bực tức (Kokalika có một lòng thù hận to lớn đối với họ – e.g., AN.v.170ff.; Snp., p. 231ff.; Snpa.ii.473ff).
Khi Devadatta tạo ra một sự chia rẽ giữa các tỳ-kheo và dẫn năm trăm người trong số họ đến Gayāsīsa, Đức Phật đã phái Sāriputta và Moggallāna đến để mang họ trở về. Họ đã thành công trong sứ mệnh này (Dhpa.i.143ff.; xem thêm Dhpa.ii.109f., nơi họ được cử đến để khuyên răn nhóm Assaji-Punabbasukā). Kakudha Koḷiyaputta, trước đây là người hầu của Moggallāna và sau này đản sinh trong một manomayakāya khổng lồ, đã cảnh báo cho Moggallāna về những âm mưu của Devadatta nhằm chống lại Đức Phật, nhưng Đức Phật đã bỏ qua thông tin này do Moggallāna mang đến cho ngài (Vin.ii.185; AN.iii.122ff). Khi Rāhula, con trai của Đức Phật, được thọ giới, Sāriputta là vị tế độ sư của ông và Moggallāna là vị giáo thọ sư của ông (Ja.i.161; xem Snpa.i.304f., nơi câu chuyện có đôi chút khác biệt. Ở đó Moggallāna được nói đến là kammavācācariya của Rāhula.). Moggallāna dường như đã thực hiện một cách siêng năng trọng trách mà Đức Phật giao phó cho ông là chăm lo cho phúc lợi của các tỳ-kheo. Trong số các bài kệ, được quy cho ông trong Theragāthā, có vài bài chứa đựng những lời khuyên nhủ dành cho những người bạn đồng tu của mình (Thag.vss.1146-9, 1165f); một số người bạn đồng tu được gọi bằng tên – e.g., Tissa, Vaḍḍhamāna và Poṭṭhila (Thag.vss.1162, 1163, 1174f). Ở một nơi khác (SN.i.194f) có đề cập đến việc ông cư ngụ tại Kāḷasilā, cùng với một hội chúng năm trăm tỳ-kheo, trông nom họ và khám phá ra rằng tất cả họ đều là những vị Arahant. Vaṅgīsa đã chứng kiến điều này và ca ngợi Moggallāna bằng một bài kệ trước Đức Phật.
Tình yêu thương tồn tại giữa Moggallāna và Sāriputta là sự tương hỗ, sự ngưỡng mộ cũng vậy. Những bài kệ của Sāriputta ca ngợi Moggallāna (Thag.vss.1178-81) thậm chí còn hùng hồn hơn những bài kệ của Moggallāna ca ngợi Sāriputta (Thag.vss.1176). Mối liên kết mạnh mẽ nhất của họ là tình yêu thương của mỗi người dành cho Đức Phật; khi ở xa ngài, họ sẽ kể cho nhau nghe cách họ đã đàm đạo với ngài thông qua thiên nhĩ và thiên nhãn, e.g., SN.ii.275ff.; Moggallāna ở một nơi khác cũng kể cho các tỳ-kheo nghe về một cuộc đàm đạo mà ông đã tổ chức với Đức Phật thông qua những năng lực thần thánh này (SN.ii.273f.). Về một cuộc thảo luận khác giữa Sāriputta và Moggallāna, xem AN.ii.154f.
Trong Mahā Gosiṅgasutta (MN.i.212), chúng ta thấy họ đang trú ngụ tại Gosiṅgasālavana cùng với đoàn của Mahā Kassapa, Ānanda, Revata và Anuruddha, tham gia vào một cuộc thảo luận thân thiện, trình bày những kết luận của mình lên Đức Phật để xin ý kiến của ngài. Sāriputta, Moggallāna, và Anuruddha một lần nữa được đề cập đến là đang trú ngụ tại Ketakavana ở Sāketa (SN.v.174f., 299). Trong số những cuộc thảo luận giữa Anuruddha và Moggallāna có ghi lại một cuộc trong đó Anuruddha nói về giá trị của việc tu tập bốn satipaṭṭhāna (SN.v.294f). Có vẻ như Sāriputta và Moggallāna đã từng là một lẽ thường khi đi du hành cùng nhau ở vị trí dẫn đầu của các tỳ-kheo, và những cư sĩ đệ tử, những người cúng dường cho các tỳ-kheo, đều háo hức muốn đưa họ vào trong những lời mời của mình. Veḷukaṇḍaki ở Dakkhiṇagiri (AN.iii.336; iv.63); và Cittagahapati ở Macchikāsaṇḍa (Dhpa.ii.74f.).
Moggallāna đã qua đời trước Đức Phật, Sāriputta qua đời trước cả hai người đó. Theragāthā chứa vài bài kệ được cho là của Moggallāna liên quan đến sự ra đi của Sāriputta (vs.1158-61). Sāriputta qua đời vào ngày trăng tròn của tháng Kattika và Moggallāna là hai tuần sau đó, vào ngày trăng non (SNa.iii.181).
Theo các Chú giải (Ja.v.125ff), sự ra đi của ông là kết quả từ một âm mưu của những Nigaṇṭha. Moggallāna thường đến thăm nhiều cõi khác nhau và trở về với báo cáo của ông rằng ông đã phát hiện ra những người theo lời dạy của Đức Phật đã đạt đến những thế giới hạnh phúc, trong khi những tín đồ của ngoại đạo lại tái sinh vào những cảnh giới khổ đau. Những tuyên bố này đã làm giảm số lượng của những ngoại đạo và họ đã hối lộ những tên cướp để giết Moggallāna. Chúng đã bao vây am thất của vị Trưởng lão ở Kāḷasilā, nhưng ông, ý thức được những ý định của chúng, đã trốn thoát qua lỗ khóa. Trong sáu ngày liên tiếp điều này đã xảy ra; vào ngày thứ bảy, chúng đã bắt được ông và đánh đập ông, nghiền nát xương của ông và bỏ mặc ông cho đến chết. Sau khi hồi phục ý thức, bằng một sức mạnh ý chí to lớn, ông đã tự kéo mình đến chỗ Đức Phật nhằm cáo biệt ngài, và ở đó ông đã viên tịch, trong sự thương tiếc của các cõi chư thiên. Sự ra đi đau buồn này được cho là kết quả của một ác nghiệp do ông gây ra trong một kiếp trước. Hành động theo sự xúi giục của vợ mình, ông đã đưa người cha mẹ mù lòa của mình vào một khu rừng, tại đó, giả vờ rằng họ bị kẻ trộm tấn công, ông đã đánh họ cho đến chết. Vì hành động này, ông đã phải chịu đựng trong địa ngục vô số năm, và trong kiếp cuối cùng của mình đã mất mạng bởi bạo lực.
Câu chuyện trong Dhpa.iii.65ff. có sự khác biệt về vài chi tiết. Những tên trộm đã cố gắng trong suốt hai tháng trước khi thành công trong âm mưu của chúng và, trong câu chuyện của quá khứ, khi những người cha mẹ mù lòa đang bị đánh đập, họ đã khóc lóc cầu xin những kẻ bị cho là trộm hãy tha cho con trai của họ. Moggallāna, vô cùng xúc động bởi điều này, đã không giết họ. Trước khi nhập Nibbāna, ông đã thuyết pháp cho Đức Phật, theo lời thỉnh cầu của ngài, và thực hiện nhiều phép lạ, quay trở lại Kāḷasilā để viên tịch. Theo câu chuyện của Jātaka, lễ hỏa táng của ông đã được cử hành với sự tôn vinh lớn lao, và Đức Phật đã thu thập các xá-lợi và một Thūpa được dựng lên tại Veḷuvana.
Nhục thân của Moggallāna có màu của hoa sen xanh hoặc mây mưa (Bv.i.58). Ở Tích Lan tồn tại một truyền thuyết truyền miệng rằng màu sắc này là do ông đã phải chịu đựng trong địa ngục trong một kiếp quá khứ gần đây!
Moggallāna có liên quan đến các nhân vật trong một số Jātaka: do đó, ông là
- Kisavaccha trong Indriyajātaka (Ja 423, Ja.iii.469),
- Sakka trong Illīsa (Ja 78, Ja.i. 354),
- một trong chư thiên trong Kakkāru (Ja 326, Ja.iii.90),
- con rùa trong Kuruṅgamiga (Ja 206, Ja.ii.155),
- Candasena trong Khaṇḍahāla (Ja 542, Ja.vi.157),
- vị senāpati trong Cūḷa Sutasoma (Ja 525, Ja.v.192),
- con chim út trong Javanahaṁsa (Ja 476, Ja.iv. 218),
- con voi trong Tittira (Ja 37, Ja.i.92),
- con hổ trong Tittira (Ja 319, Ja.iii.543),
- Āyura trong Dasaṇṇaka (Ja 401, Ja. iii.341),
- con chó rừng trong Pañcūposatha (Ja 490, Ja. iv. 332),
- Suriya trong Biḷārikosiya (Ja 450, Ja.iv. 69),
- một trong những người anh em trong Bhisa (Ja 488, Ja.iv.314),
- Subhaga trong Bhūridatta (Ja 543, Ja.vi.219),
- con rùa già trong Mahā Ukkusa (Ja 486, Ja.iv.297),
- Migājina trong Mahā Janaka (Ja 539, Ja.vi. 68),
- Bījaka trong Mahā Nāradakassapa (Ja 544, Ja.vi.255),
- người đánh xe ngựa của nhà vua trong Rājovāda (Ja 334, Ja.ii.5),
- con hổ trong Vaṇṇāroha (Ja 361, Ja.iii.193),
- vua Garuḷa trong Vidhurapaṇḍita (Ja 545, Ja.vi.329),
- con hổ trong Vyaggha (Ja 272, Ja.ii.358),
- con chuột trong Saccaṅkira (Ja 73, Ja.i.32),
- Bhadrakāra trong Sambhava (Ja 515, Ja.v.67),
- Kisavaccha trong Sarabhaṅga (Ja 522, Ja.v.151),
- con chó rừng trong Sasa (Ja 316, Ja.iii.56),
- Canda trong Sudhābhojana (Ja 522, Ja.v.412), và
- Gopāla trong Hatthipāla (Ja 509, Ja.iv.491).
Mahā Yaññavagga. Phần thứ năm của Sattakanipāta thuộc Aṅguttaranikāya. AN.iv.39-67.